Header Image - TEACHER LAB

Wat is differentiatie?

Onze studentenpopulatie kent een grote diversiteit: studenten verschillen van elkaar in interesses, talenten, voorkennis, culturele achtergrond, denkvaardigheden, zelfredzaamheid, sociale omgang, affectieve vaardigheden, enz. Dat maakt het leerproces uniek voor elke student, maar maakt het voor jou als lector soms een pittige uitdaging om les te geven.

Binnen Howest zien we differentiatie als een onderwijskundige manier om met deze diversiteit om te gaan (didactisch handelen). Differentiatie gebeurt aan de hand van de 3 P’s:

  • Positief en Proactief: de lector (h)erkent de verschillen tussen studenten en benut deze binnen zijn of haar lespraktijk.
  • Planmatig: differentiatie gebeurt op een doordachte manier, met duidelijke doelstellingen die consequent worden gehanteerd.

Volgens het model van Struyven et al. (2019) onderscheiden we volgende soorten differentiatie:

  • Externe differentiatie: differentiatie op het niveau van de onderwijsinstelling en/of opleiding(en). Hierbij komt extra onderwijskundige en praktische organisatie bij kijken (bv. aangepaste roostering, aangepaste begeleiding en evaluatie, begeleidingsdocumenten, etc.). Dergelijke vormen van differentiatie worden dus best ruim op voorhand voorbereid, in samenspraak met de opleidingsdirecteur en de dienst onderwijs. Bv. een honoursprogramma waarbij een project in samenwerking met het werkveld een of meerdere OLODs vervangt (bv. honoursprogramma in Hangar K met de opleidingen Devine, IPO en DAE).
  • Interne differentiatie: differentiatie op lesniveau door als lector proactief in te spelen op verschillen tussen studenten.
    • Inhoud: differentiëren op vlak van de leerinhouden en/of de doelstellingen;
    • Proces: differentiëren binnen de aspecten van een krachtige leeromgeving: de didactische werkvormen, media/onderwijsleermiddelen, groeperingsvormen en/of opvoedingsrelatie;
    • Product: differentiëren op vlak van evaluatie.

Binnen deze drie aspecten kun je gaan differentiëren op vlak van niveau (verschillen in cognitieve vaardigheden: bv. intelligentie, metacognitieve vaardigheden, leervoorkeuren), tempo (verschillen in de snelheid van verwerving en/of verwerking van leerstof) en interesses.

Interne differentiatie is dus gerelateerd aan elk onderdeel van het didactisch model van De Corte (Standaert, 2012): de beginsituatie, doelstellingen, onderwijsleeromgeving (didactische werkvormen, opvoedingsrelatie, leerinhouden, media) en evaluatie.

Beheersingsniveaus

by teachlabadmin

Wat?
 Een taxonomie wordt gebruikt om een volgorde in leerdoelen te onderscheiden i.c., de beheersingsniveaus.
De logische opbouw van leerdoelen in het opleidingsprogramma zorgt dat studenten stapsgewijs elk leerresultaat eigen maken.
Beheersingsniveaus ‘weten’, ‘inzien’ en ‘toepassen’ moeten doorlopen worden vooraleer leerdoelen op het niveau ‘integreren’ verworven worden.
Bijvoorbeeld:
Een student die gerichte informatie opzoekt in het kader van bachelorproef, kent de diverse zoekmachines (weten), formuleert de juiste zoektermen (inzien) en selecteert de relevante informatie (toepassen).
Het is niet noodzakelijk om in jouw lessen deze volgorde aan te houden. Soms laten we studenten zelf ontdekken en bieden we dan pas theoretische kaders aan.
Bijvoorbeeld:
Een kind dat kan fietsen (toepassen), leerde niet eerste de onderdelen benoemen (weten) en kan ook niet uitleggen hoe een tandwiel werkt (inzien).

(Her)ontwerp je module: Het kanteelmodel

Wat is het?

Het kanteelmodel laat je toe om je module in kaart te brengen. In onderstaande tutorial lichten we kort toe hoe dit in zijn werk gaat.

Een leeg sjabloon vind je onderaan deze blogpost.

(Her)ontwerp je module kasteelmodel_definitief

Tips bij het (her)ontwerp_definitief

Referenties

Fink, L. D. (z.d.). A Self-Directed Guide to Designing Courses for Significant Learning. 37.