Header Image - TEACHER LAB

Digitale toegankelijkheid van een Word-document

Wat is het?

Digitale toegankelijkheid van leeromgeving en cursusmateriaal zorgt ervoor dat elke student, met of zonder beperkingen, optimaal kan participeren aan het academisch gebeuren en dus maximale leerkansen krijgt. Iedereen is immers gebaat bij overzichtelijke documenten, vlot navigeerbare websites, helder taalgebruik …

We focussen in deze blog op toegankelijke Word-documenten.

Waarom?

Door bij de opmaak van documenten met een aantal aandachtspunten rekening te houden, is er achteraf nauwelijks extra werk om deze bruikbaar en toegankelijk te maken voor iedereen.

Welke documenten?

Een Word-document is het meest toegankelijke formaat voor tekstbestanden.  Studenten kunnen de tekst gemakkelijk zelf bewerken (lettergrootte, lettertype, kleur …), vlot voorleessoftware gebruiken, de cursus omzetten naar braille …

Hoe doen?

De ingebouwde functies van Word correct toepassen zorgt voor een maximale toegankelijkheid en faciliteert nadien toegankelijke PDF-documenten (belangrijk bij gebruik van compenserende software).

Instellingen, structuur en lay-out

  • Gebruik opmaakstijlen. De groep ‘Stijlen’ vind je in het tabblad ‘Start’
  • Maak opsommingen via ‘Start – Alinea Opsommingstekens of Alinea Nummering of Lijst met meerdere niveaus’
  • Gebruik voor tekst in kolommen geen ‘Tabel’ maar gebruik een kolomopmaak via tabblad ‘Indeling – Pagina-instelling – Meer kolommen’
  • Stel de taal van het document in. Dit is belangrijk in functie van gebruik compenserende software. Bij gebruik van meerdere talen is het aangewezen de stukken die in een andere taal staan, te selecteren en hiervoor de juiste taal in te stellen. Dit doe je via het tabblad ‘Controleren – Taal – Controletaal instellen’.
  • Gebruik een schreefloos lettertype (Arial, Calibri of Verdana) met minimum lettergrootte 12 en regelafstand 1,5.
  • Gebruik beter vet dan cursief. Gebruik geen volledige woorden in hoofdletters en geen onderstreepte tekst.
  • Lijn de tekst links uit: dit verhoogt de leesbaarheid.
  • Zorg voor voldoende contrast tussen achtergrond en kleurcombinaties van de tekst.
  • Gebruik hyperlinks op de volgende manier: selecteer het kernwoord, de tekst of afbeelding waaraan je de link wil koppelen en plaats daar een hyperlink achter. Vermijd het gebruik van ‘klik hier’ met hyperlink.

Tabellen en afbeeldingen

  • Maak een tabel op via ‘Invoegen – Tabel invoegen’ (niet via tabtoetsen en spaties) en vermijd samengevoegde cellen in een tabel.
  • Zorg dat de tabelkop herhaald wordt indien tabellen over meerdere pagina’s lopen. Klik met rechtermuisknop op de tabel, ga naar ‘Tabeleigenschappen’, tabblad ‘Rij – Rij als veldnamenrij herhalen op iedere pagina’.
  • Zorg dat de informatie begrijpelijk is als de tabel rij per rij gelezen wordt.
  • Onderbreek de tekst niet, maar plaats de figuur of tabel onder of boven de tekst.
  • Voorzie elke figuur of tabel van een tekstbeschrijving of passende titel (belangrijk bij gebruik van compenserende software). Klik met de rechtermuisknop op de afbeelding om het dialoogvenster te openen. Klik dan op ‘Indeling en eigenschappen’. Hier kan je de ‘Alternatieve tekst’ ingeven. Bij gebruik van voorleessoftware worden de afbeeldingen dan toegankelijk voor mensen met een visuele beperking. Ook symbolen, vormen, SmartArt en tekeningen hebben een alternatieve tekst nodig in Word.

Bronnen:

AnySurfer bijdrage rond toegankelijke Word-documenten.

Leidraad universeel ontwerp SIHO

Relevante blogtip:

Lesmateriaal afstemmen op dyslectici én studenten met mogelijke taalachterstand.

Bouwstenen voor een effectief leerpad

Een leerpad is een vorm van online asynchroon leren waarbij kennis en informatie op een gestructureerde manier wordt afgewisseld met leeractiviteiten aan de hand waarvan een student zelfstandig (op eigen tempo, plaats en tijd) kan leren.

Een leerpad bestaat uit een bundeling van teksten, kennisclips, zelf-studieopdrachten, oefeningen die in een logisch opgebouwd pad worden uitgetekend zodat de student zelf zijn leren kan organiseren.

Een aantal voorbeelden van leerpaden (gemaakt met diverse technologieën) vind je hier:

Voorbeeld 1

Voorbeeld 2

Voorbeeld 3

Voorbeeld 4 & 5 (gemaakt in de leeromgeving)

Voorbeeld 6 een leerpad in een Leho-leerpad

Deze voorbeelden tonen hoe divers je een leerpad kan vormgeven. Maar wat maakt een pad nu ook effectief een leerpad?

Onderstaand leerpad licht de essentiële bouwstenen voor een effectief leerpad toe. Een meta-leerpad als het ware.

Meer informatie nodig? Interesse in een teamtraining? Contacteer dan je onderwijsaanspreekpunt of stuur een mailtje naar griet.lust@howest.be

Online examineren: hoe doe je dat?

Met de examens in zicht, willen we ons zelfevaluatie instrument ‘digitaal toetsen’ in de kijker zetten. Dit zelfevaluatie instrument zet alle aandachtspunten en noodzakelijke voorbereidingen op een rijtje.

De checklijst verwijst naar relevante bronnen en tutorials en is opgedeeld in de volgende onderdelen:

Voor de toets:

  • Toetsinstellingen voor summatief evalueren
  • Toetsconstructie: je toets vullen met vragen en automatische feedback.

Tijdens de toets: modereren van toetsresultaten

Na de toets:

  • Verbeteren
  • Post-toetsbeleid en feedback naar studenten

Het instrument vind je via deze link.

Online samenwerking (asynchroon) in Canvas

Wat is het?

Online samenwerken kan zowel synchroon als asynchroon. Wat is het verschil? Bij synchroon samenwerken zijn studenten (en de docent) op hetzelfde moment aanwezig. Hierdoor is er wel flexibiliteit in de plaats van leren, maar niet in het tempo of het moment. Bij asynchroon samenwerken zijn studenten (en de docent) niet noodzakelijk op hetzelfde moment aanwezig. Er is hierdoor flexibiliteit in zowel de plaats, het tempo én het moment van leren.

Wens je je jouw studenten in je opleidingsonderdeel te laten asynchroon samenwerken? Weet dan dat Canvas (Leho) hiervoor interessante mogelijkheden voorziet. Met name de functies Groepen en Samenwerkingen.

Via groepen geef je een plaats aan studenten om samen te werken aan een bepaald project. De studenten krijgen hun eigen groepsruimte met mogelijkheid om aankondigingen naar elkaar te zenden, pagina’s aan te maken, bestanden te delen, te chatten en live te vergaderen (ook voor synchroon samenwerken biedt het dus opties).

Is zo’n volledige groepsruimte niet nodig, maar wil je wel dat groepen studenten kunnen samenwerken aan een bestand (word, excel, powerpoint), dan gebruik je de functie Samenwerkingen.

Hoe doen?

Wil je hiermee aan de slag? Bekijk dan zeker onderstaande instructiefilmpjes

Hoe kunnen studenten online samenwerken in groepen?

Hoe maak je groepen?

Samenwerkingen opstarten

Meer weten?

Wil je dat je studenten bij die samenwerkingen ook elkaar online gaan evalueren. Dan hebben we hiervoor twee mogelijke toepassingen:

  • Peerreview: Waarbij studenten elkaars resultaat evalueren (productevaluatie)
  • WebPa: Waarbij studenten elkaars inbreng en de onderlinge samenwerking evalueren (procesevaluatie)

Bekijk zeker de bijhorende instructiefilmpjes indien je hierover meer wenst te weten. Deze staan gebundeld in deze map.

Vragen?

Bij vragen kan je terecht bij je key-user of bij Tim.Vanderhaeghen@howest.be

Online samenwerking (synchroon) in een Teamssessie

Wat is het?

Online samenwerken kan zowel synchroon als asynchroon. Wat is het verschil? Bij synchroon samenwerken zijn studenten (en de docent) op hetzelfde moment aanwezig. Hierdoor is er wel flexibiliteit in de plaats van leren, maar niet in het tempo of het moment. Bij asynchroon samenwerken zijn studenten (en de docent) niet noodzakelijk op hetzelfde moment aanwezig. Er is hierdoor flexibiliteit in zowel de plaats, het tempo én het moment van leren.

Wil je je studenten tijdens je online LIVE les, dus synchroon, laten samenwerken? Weet dan dat in Microsoft Teams hiervoor de handige functie Breakout rooms bestaat. Via Breakout rooms splits je de aanwezige studenten op in kleinere groepen. Je kiest zelf hoeveel groepen je wenst en of je de studenten ad random laat toewijzen of liever zelf voor de verdeling zorgt.

Breakout rooms generally available today in Microsoft Teams - Microsoft  Tech Community

Hoe doen?

Wil je hiermee aan de slag? Bekijk dan zeker onderstaande instructiefilmpjes:

Breakout rooms intro.

Breakout rooms aanmaken en deelnemers toewijzen.

Werken in Breakout rooms als organisator.

Werken met Breakout rooms als deelnemer.

Vragen?

Bij vragen kan je terecht bij MS Teams-expert helena.van.damme@howest.be of tim.vanderhaeghen@howest.be

Hybride lesgeven

Wat is het?

Hybride onderwijs is synchroon onderwijs waar een deel van de studenten de les op de campus volgt, en een ander deel van de studenten de les online volgt. Beide groepen zijn gelijkwaardig en de didactiek wordt hieraan aangepast. De hybride klasopstelling maakt het mogelijk om met beide groepen in interactie te treden.

Waarom belangrijk?

Hybride lesgeven geeft meer vrijheid en flexibiliteit aan de studenten. Studenten kunnen zelf bepalen waar en op welke manier ze de les volgen.

Deze onderwijsvorm maakt het mogelijk om over campussen heen les te geven. Meer bepaald kan je een fysieke les op de ene campus geven, waarbij studenten op een andere campussen meevolgen.

Hybride lesgeven maakt het ook mogelijk om studenten te betrekken die niet op campus kunnen geraken. In een periode waarbij er veel studenten in quarantaine zitten, is dit een ideale oplossing om die studenten ook actief bij de les te betrekken. Op die manier hebben alles studenten een gelijkaardige leerervaring.

Essentieel bij kwalitatief hybride lesgeven is de nodige technologie die het mogelijk maakt om studenten ACTIEF te betrekken in de les. Dit is een belangrijk verschil met streamen, waarbij studenten de les passief volgen en weinig of niet in interactie kunnen treden met de lector en medestudenten. Technologie die streamen mogelijk maakt is dus niet altijd ook geschikt om hybride les te geven. Hiervoor zijn er extra vereisten.

Hoe doen?

Kwaliteitsvol hybride lesgeven vergt een aangepaste didactiek en de nodige voorbereiding. Onderstaande leidraad gidst je doorheen de verschillende technische, didactische en organisatorische aandachtspunten.

Doe je liever de nieuwe kennis op via een leerpad? Dat kan ook! Klik hiervoor op onderstaande link.

https://leho-howest.instructure.com/courses/4212/pages/hybride-lesgeven?module_item_id=416648

Een samenvatting van de tips vind je in de afbeelding hieronder. Handig als reminder.

Voor het technologisch aspect rond lesgeven in een hybride klasruimten, verwijzen we je graag door naar de technische handleiding die aanwezig is in het hybride lokaal. Ga gerust vooraf zelf op verkenning of vraag een demo aan.

Ook dit instructiefilmpje legt jou kort uit hoe de hybride lesruimte werkt:

https://howest.cloud.panopto.eu/Panopto/Pages/Viewer.aspx?id=9e5343b0-a309-4ed6-a014-adfe010a49e5

Meer weten?

Neem contact op met Tim Vanderhaeghen of Elke Ruys van dienst onderwijs.

Bron

Deze blogpost werd opgesteld door Liezl Mullebrouck, student master Pedagogische wetenschappen: Onderwijs en vorming en stagiair aan onze dienst onderwijsontwikkeling.

Bisschop, L. & Alberts, R. (2020). Hybride leren, wat is dat nu eigenlijk? Een Delphi studie naar een heldere definitie en een passend model voor hybride leeromgevingen. In Onderzoek van Onderwijs 49(3), 16-26. Assen: Uitgeverij Koninklijke Van Gorcum BV

Bower, M., Dalgarno, B., Kennedy, G., Lee, M.J.W., & Kenney, J. (2014). Blended synchronous learning: a handbook for educators. Sydney.

Lesontwerp via tool Learning Designer

Wat is het?

Learning designer is een gratis online tool om docenten te helpen met het ontwerpen van onderwijs- en leeractiviteiten. Deze tool is ontwikkeld aan de UCL institute of education London. Niet toevallig dezelfde instelling die de ABC-methodiek voor Blended design ontwikkeld heeft en die we ook, in een aangepaste versie, aan Howest hanteren. De tool Learning Designer kan je dan ook zien als een mogelijk vervolg op de ABC-methodiek, waarbij je op een concreter niveau je lessen vormgeeft.

Via de tool plan je de volgorde van je verschillende lesactiviteiten en denk je na over de eigenschappen van je les (inhoud, klasgrootte, leerdoelen, online/offline …). Aangezien de tool een online lesontwerp creëert is het nadien ook makkelijk om dit te delen met collega’s, aanpassingen te maken… en ondersteunt dit de integratie van leertechnologieën. De tool is, net als de ABC-methodiek Blended design, gebaseerd op de zes verschillende leeractiviteiten afkomstig uit het Conversational Framework van Laurillard. Hoe meer types leeractiviteiten je integreert in je les, op hoe meer verschillende manieren studenten concepten en vaardigheden verwerken.

Waarom belangrijk?

Het grootste voordeel van Learning Designer is dat deze tool een analyse maakt van je lesontwerp. Er wordt enerzijds een taartdiagram gemaakt waarin de verdeling van de verschillende leeractiviteiten weergegeven wordt. Anderzijds wordt een analyse van de eigenschappen van je les gecreëerd: online/offline, synchroon/ asynchroon …. Op deze manier kan je gemakkelijk reflecteren over je ontwerp en is het in één oogopslag duidelijk waar er eventueel nog aanpassingen gemaakt moeten worden. Bv. Is de verhouding tussen online en live les oké? Deze analyse is dynamisch, wat dus wil zeggen dat bij iedere verandering in je ontwerp dit ook automatisch aangepast wordt.

Deze tool houdt niet alleen rekening met de leeractiviteiten die in de klas zelf gebeuren, maar brengt de volledige leerervaring in beeld. Er is dus een overzicht van de totale leertijd die een student dient te spenderen aan een bepaalde les. De tijd waarbij de lector niet aanwezig is, wordt hier dus ook in rekening gebracht. De tool maakt een optelling van de ingevulde leertijd. Op die manier kan je nagaan of je niet te veel verwacht van je studenten.

Chart

Description automatically generated

Tot slot biedt het, zoals eerder vermeld, een mooi vervolg op de ABC-methodiek Blended design. Waar je in de ABC-methodiek eindigt met een overzichtelijk dashboard met globale leeractiviteiten en werkvormen per onderdeel van je OLOD, kan je hier nog een stuk concreter gaan. Wanneer komt welke werkvorm precies aan bod, voor welke concrete lesinhouden, hoeveel tijd zal het in beslag nemen…

Hoe doen?

Learning designer is een tool die zeer gebruiksvriendelijk is. Via deze link kan je meteen aan de slag gaan: https://www.ucl.ac.uk/learning-designer/home.php

Wil je toch meer informatie over hoe je deze tool gebruikt, bekijk dan zeker deze tutorial: https://howest.cloud.panopto.eu/Panopto/Pages/Viewer.aspx?id=8ea388a0-541d-469e-8d32-adf800e0e724

Op de website van UCL, oprichter van learning designer, vind je ook nog meer informatie en tutorials terug: https://blogs.ucl.ac.uk/ltu/projects/learning-designer-help/

Bron

https://www.ucl.ac.uk/learning-designer/

Deze blogpost werd opgesteld door Liezl Mullebrouck, student master Pedagogische wetenschappen: Onderwijs en vorming en stagiair aan onze dienst onderwijsontwikkeling.

Presentatorweergave via Wooclap-app (gebruikerstip)

by elke.ruys@howest.be

Eerder schreven we een tip voor wie de voorkeur heeft om zijn Wooclap-vragen in powerpoint te integreren. Deze tip is voor wie bij voorkeur omgekeerd werkt en zijn bestaande powerpoint graag aan zijn Wooclap-event toevoegt. Voordelen van deze werkwijze zijn dat je indien gewenst ad hoc tijdens je les nog vragen kan toevoegen, kan opvolgen of de studenten nog volgen of een berichtenmuur kan opvolgen. De bediening van de vragen werkt ook vlotter.

Meer informatie over het werken met Wooclap in een presentatie vind je in deze tutorial:

https://howest.cloud.panopto.eu/Panopto/Pages/Viewer.aspx?id=29789542-b7f9-474f-8521-ac2400e72b96

Wist je dat je bij het presenteren van je powerpoint vanuit Wooclap eveneens de presentatorweergave kan gebruiken?

Wanneer je je Wooclap-event hebt aangemaakt en je presentatie hebt toegevoegd, kan je aan je slides de nodige notities toevoegen. Om vervolgens je presentatie te starten, klik je niet op start maar op het pijltje ernaast en klik je op “presentatorweergave”. Je krijgt nu een weergave die vergelijkbaar is met de presentatorweergave in powerpoint.

Hoe je het precies doet, wordt duidelijker in onderstaande video:

Let wel, indien je reeds eerder notities maakte in powerpoint zelf, worden deze niet overgenomen wanneer je je powerpoint-presentatie toevoegt aan je Wooclap-event.

Heb je zelf een interessante gebruikerstip die je wenst te delen?

Neem contact op met elke.ruys@howest.be

Andere relevante blogtips

Vlottere bediening Wooclap in Powerpoint (gebruikerstip)

Wooclap, een veelzijdige online stemtool voor live sessies

Gebruikerstips Wooclap

Integratie Wooclap in Teams

Vlottere bediening Wooclap in Powerpoint (gebruikerstip)

by elke.ruys@howest.be

Wooclap en powerpoint

Eerder communiceerden we reeds de mogelijkheid om Wooclap te integreren in een powerpointpresentatie. Hierbij heb je twee mogelijkheden:

  1. Je voegt je Wooclapvragen toe rechtstreeks in je powerpointpresentatie via een plugin.
  2. Je voegt je powerpointpresentatie toe aan je Wooclapvragenset rechtstreeks in wooclap.com.

Beiden hebben hun voor- en nadelen.

Het voordeel aan de eerste werkwijze is dat je je animaties behoudt, je notities zichtbaar blijven en je zeer vlot achteraf nog wijzigingen aanbrengt aan je slides.

Het voordeel van de tweede werkwijze is dat je indien gewenst ad hoc tijdens je les nog vragen kan toevoegen, kan opvolgen of de studenten nog volgen of een berichtenmuur kan opvolgen. De bediening van de vragen werkt ook vlotter. Wijzigen aan je slides zijn nog mogelijk, maar vragen een extra stap.

Meer informatie over de integratie van Wooclap in powerpoint (of vice versa) vind je in deze tutorial.

https://howest.cloud.panopto.eu/Panopto/Pages/Viewer.aspx?id=29789542-b7f9-474f-8521-ac2400e72b96

Vlottere bediening

Veel lectoren kiezen voor de werkwijze Wooclap-vragen integeren in de powerpointpresentatie. Een belangrijk nadeel is dan wel dat de bediening van de Wooclap-vragen soms minder vlot loopt als je werkt in presentatorweergave. Je moet dan immers met je muis naar je tweede scherm (grote projectie, vaak achter je) bewegen, om daar de vraag te activeren, een bepaald antwoord groter weer te geven, de woordenwolk te pauzeren…

Volgende tip is hierbij interessant!

Kom je in je presentatie bij een Wooclap-vraag, klik dan bovenaan je scherm op “presentatie dupliceren”. OF klik op Fn + F8 en kies dupliceren. Nu kan je de Wooclapvragen eenvoudig bedienen vanop je eigen laptopscherm.

Ben je klaar met je Wooclapvragen en wens je weer je notities bij de slides te zien? Klik dan onderaan op de drie puntjes en vervolgens op “weergave voor presentator tonen” en je gaat verder in presentatorweergave. OF klik op Fn + F8 en kies uitbreiden.

Volgende twee printscreens zetten je verder op weg.

Veel succes!

Heb je zelf een interessante gebruikerstip die je wenst te delen?

Neem contact op met elke.ruys@howest.be

Andere relevante blogtips

Presentatorweergave via Wooclap (gebruikerstip)

Wooclap, een veelzijdige online stemtool voor live sessies

Gebruikerstips Wooclap

Integratie Wooclap in Teams

Integratie Wooclap in Teams

by elke.ruys@howest.be

Gebruik je graag Wooclap in jouw online lessen via Teams? Of sta je hier nog wat afwachtend tegenover gezien het extra gedoe met het bedienen van twee platformen?

In beide gevallen is er goed nieuws. Wooclap heeft nu een verbeterde integratie in Teams!

Bij online live lessen is het zo mogelijk nog belangrijker om interactie te realiseren met de studenten en hen zo betrokken te houden bij de les. Wooclap is een hulpmiddel om deze interactie te ondersteunen en door de integratie in Teams kan je dit nu zonder de Teams-omgeving te verlaten. Dus ook als je als lector Wooclap niet integreert in je powerpoint, kan je je Wooclap-event eenvoudig weergeven zonder te wisselen van venster. Daarnaast kunnen je studenten je vragen rechtstreeks beantwoorden vanuit de Teams-omgeving.

Hoe doen?

Installeer Wooclap in Microsoft Teams

  1. Ga naar Apps in Microsoft Teams
  2. Type “Wooclap” in de zoekfunctie
  3. Selecteer Wooclap en klik op “Toevoegen aan een team”
  4. Kies het team en kanaal waaraan je Wooclap wenst toe te voegen en klik op “instellen”

Gebruik van Wooclap in Microsoft Teams

Als lector: Voeg jouw Wooclap event toe via je Microsoft Teams agenda.

  1. Ga naar je agenda en maak een nieuwe vergadering (= les) aan. Of ga meteen naar stap 2 als je dit reeds hebt. Let er op dat er minstens 1 persoon uitgenodigd is voor jouw les.
  2. Heb je reeds een vergadering (= les) ingepland, klik dan op bewerken.
  3. Voeg een nieuwe tab toe en kies Wooclap uit de lijst van apps door te klikken op de “+” knop, rechts bovenaan je Teams vergadering.
  4. Je hebt nu 2 opties:
  • Je creëert een nieuw Wooclap-event door de naam in te vullen
  • Je selecteert een bestaand event door een vinkje te zetten bij “Selecteer een bestaand event”. Kies vervolgens je event uit een drop down list.

Hierna kan je je les (Teams Vergadering) gewoon starten. Je hebt toegang tot je Wooclap event rechtstreeks vanuit je vergadering.

Ook wanneer je vergadering reeds gestart is, kan je nog je Wooclap-event toevoegen via de drie puntjes en App toevoegen.

Als student: Beantwoord je de Wooclap-vragen rechtstreeks in de Teams vergadering (= les)

De studenten krijgen een extra knop “W” te zien bovenaan (naast handopsteken). Wanneer ze deze knop aanklikken opent zicht rechts een extra venster om de dan actieve vraag te beantwoorden. Ze selecteren het antwoord en klikken op indienen.

Instructiefilmpje

Onderstaand instructiefilmpje van Wooclap gidst je nog eens door alle stappen.

Meer weten?

Bekijk de andere relevante blogposts rond Wooclap (zie overzicht hieronder) en de bijhorende tutorials in de map docent tutorials.

Bij verdere vragen, kan je contact opnemen met Elke Ruys via Teams of mail (elke.ruys@howest.be)

Andere relevante blogposts?

Wooclap, een veelzijdige online stemtool voor live sessies.

Gebruikerstips Wooclap