Header Image - TEACHER LAB

Platform om studenten te leren programmeren

by Griet.Lust@howest.be

Wat is DODONA?

Dodona is een online oefenplatform om te leren programmeren. De webapplicatie werd ontwikkeld aan de Universiteit Gent om practica aan grote groepen studenten te ondersteunen. Dodona focust daarom in de eerste plaats op het automatisch testen en geven van feedback op ingediende oplossingen van programmeeroefeningen. Op dit moment ondersteunt Dodona de programmeertalen Python, JavaScript, Java, C#, bash, Prolog, Haskell en R.

Op Dodona kunnen lesgevers een eigen cursus aanmaken, opgebouwd uit verschillende oefeningenreeksen. Ze kunnen hiervoor beroep doen op bestaande cursussen en oefeningen, maar kunnen er ook voor kiezen om zelf aan de slag te gaan en eigen oefeningen en lesmateriaal op te stellen. Dankzij de ingebouwde learning analytics en datavisualisaties is het bovendien eenvoudig om de voortgang van studenten te meten.

Dodona wordt gratis aangeboden voor educatieve doeleinden.

Aanmelden op Dodona

Aanmelden op Dodona kan via je Office 365 account van Howest. Dodona krijgt vervolgens je naam, e-mailadres, en naam van je school doorgestuurd. Op basis hiervan maken ze automatisch een Dodona-account aan de eerste keer dat je aanmeldt. Je wachtwoord wordt op geen enkel moment naar hen doorgestuurd.

Een standaard Dodona-account kan zich vrij inschrijven voor cursussen en onbeperkt oefeningen indienen. 

Alle documentatie over Dodona (aanvragen van een account, oefeningen klaar zetten, studenteninformatie) vind je hier.

Toegang tot Dodona

Toegang tot het platform via deze link.

Digitale toegankelijkheid van een Word-document

Wat is het?

Digitale toegankelijkheid van leeromgeving en cursusmateriaal zorgt ervoor dat elke student, met of zonder beperkingen, optimaal kan participeren aan het academisch gebeuren en dus maximale leerkansen krijgt. Iedereen is immers gebaat bij overzichtelijke documenten, vlot navigeerbare websites, helder taalgebruik …

We focussen in deze blog op toegankelijke Word-documenten.

Waarom?

Door bij de opmaak van documenten met een aantal aandachtspunten rekening te houden, is er achteraf nauwelijks extra werk om deze bruikbaar en toegankelijk te maken voor iedereen.

Welke documenten?

Een Word-document is het meest toegankelijke formaat voor tekstbestanden.  Studenten kunnen de tekst gemakkelijk zelf bewerken (lettergrootte, lettertype, kleur …), vlot voorleessoftware gebruiken, de cursus omzetten naar braille …

Hoe doen?

De ingebouwde functies van Word correct toepassen zorgt voor een maximale toegankelijkheid en faciliteert nadien toegankelijke PDF-documenten (belangrijk bij gebruik van compenserende software).

Instellingen, structuur en lay-out

  • Gebruik opmaakstijlen. De groep ‘Stijlen’ vind je in het tabblad ‘Start’
  • Maak opsommingen via ‘Start – Alinea Opsommingstekens of Alinea Nummering of Lijst met meerdere niveaus’
  • Gebruik voor tekst in kolommen geen ‘Tabel’ maar gebruik een kolomopmaak via tabblad ‘Indeling – Pagina-instelling – Meer kolommen’
  • Stel de taal van het document in. Dit is belangrijk in functie van gebruik compenserende software. Bij gebruik van meerdere talen is het aangewezen de stukken die in een andere taal staan, te selecteren en hiervoor de juiste taal in te stellen. Dit doe je via het tabblad ‘Controleren – Taal – Controletaal instellen’.
  • Gebruik een schreefloos lettertype (Arial, Calibri of Verdana) met minimum lettergrootte 12 en regelafstand 1,5.
  • Gebruik beter vet dan cursief. Gebruik geen volledige woorden in hoofdletters en geen onderstreepte tekst.
  • Lijn de tekst links uit: dit verhoogt de leesbaarheid.
  • Zorg voor voldoende contrast tussen achtergrond en kleurcombinaties van de tekst.
  • Gebruik hyperlinks op de volgende manier: selecteer het kernwoord, de tekst of afbeelding waaraan je de link wil koppelen en plaats daar een hyperlink achter. Vermijd het gebruik van ‘klik hier’ met hyperlink.

Tabellen en afbeeldingen

  • Maak een tabel op via ‘Invoegen – Tabel invoegen’ (niet via tabtoetsen en spaties) en vermijd samengevoegde cellen in een tabel.
  • Zorg dat de tabelkop herhaald wordt indien tabellen over meerdere pagina’s lopen. Klik met rechtermuisknop op de tabel, ga naar ‘Tabeleigenschappen’, tabblad ‘Rij – Rij als veldnamenrij herhalen op iedere pagina’.
  • Zorg dat de informatie begrijpelijk is als de tabel rij per rij gelezen wordt.
  • Onderbreek de tekst niet, maar plaats de figuur of tabel onder of boven de tekst.
  • Voorzie elke figuur of tabel van een tekstbeschrijving of passende titel (belangrijk bij gebruik van compenserende software). Klik met de rechtermuisknop op de afbeelding om het dialoogvenster te openen. Klik dan op ‘Indeling en eigenschappen’. Hier kan je de ‘Alternatieve tekst’ ingeven. Bij gebruik van voorleessoftware worden de afbeeldingen dan toegankelijk voor mensen met een visuele beperking. Ook symbolen, vormen, SmartArt en tekeningen hebben een alternatieve tekst nodig in Word.

Bronnen:

AnySurfer bijdrage rond toegankelijke Word-documenten.

Leidraad universeel ontwerp SIHO

Relevante blogtip:

Lesmateriaal afstemmen op dyslectici én studenten met mogelijke taalachterstand.

Blended leren in de praktijk: hoe zo?

Blended leren wordt aan Howest omschreven als ‘de doordachte combinatie tussen enerzijds fysiek en anderzijds campusleren waarbij deze combinatie gericht is op het uitlokken van flexibel leren bij de student’ (Boelens et al., 2015).

Uit de studiedag van 2021 bleek dat docenten vooral zoekende zijn naar het maken van die doordachte combinatie (i.c., hoe mix je nu online en campusleren) en het uitlokken van leren online en op de campus. In deze blogpost gaan we in op een aantal praktische instrumenten die je hierbij kunnen helpen.

Doordacht fysiek en online leren combineren

Op basis van een deskresearch (februari – maart 21) op de dienst onderwijsontwikkeling, destilleren we 8 blend modellen of 8 manieren om online leren te mixen met fysiek leren. Deze 8 modellen zijn onderling verschillend in hun verhouding fysiek-online leren en de mate waarin ze flexibiliteit toelaten.

Een overzicht van de 8 modellen vind je hier.

Leren uitlokken

Blended leren is in essentie ook activerend leren, het leren wordt uitgelokt online en fysiek. Het uitlokken van leren vertalen we als het voorzien van interactiemogelijkheden met minstens de inhoud, de peers en/of de docent. Diverse werkvormen kan je hiervoor inzetten zowel online als fysiek.

De dienst onderwijsontwikkeling selecteerde en inventariseerde XXX-tal werkvormen volgens het soort leren dat ze uitlokken en de mate waarin je ze kan toepassen online versus fysiek.

Een digitaal overzicht op de diverse werkvormen vind je via deze link (link naar Pinterest)

Flexibiliteit

Educatieve technologie laat flexibiliteit in leren toe terwijl het aan de docent ook mogelijkheden geeft om het leren op te volgen (wat op zijn beurt dan weer toelaat om een doordachte mix te maken en om leren uit te lokken).

Een overzicht van de diverse tools aan Howest samen met de onderliggende tutorials vind je in onderstaand toolwiel. Het toolwiel deelt de tools op volgens het type leren dat ze ondersteunen.

Ondersteuning nodig?

Wil je met bovenstaande instrumenten aan de slag voor jouw vak? Wil je stapsgewijs en hands-on het blend design van jouw vak uittekenen? Vraag dan meer informatie aan je onderwijsaanspreekpunt of via griet.lust@howest.be

Wanneer kies ik voor online live les?

Tijdens de Covid-pandemie hebben we massaal de weg gevonden naar het organiseren van live online lessen. Toen was er noch de tijd, noch de mentale ruimte om fundamenteel na te denken over de opbouw van ons online leren. Tijdens de Covid-pandemie lag de focus daarom eerder op online teaching ipv online leren. Een fenomeen die we ook in ander onderzoek terug zien komen (bv. Pather et al., 2020; Gamage et al., 2020).

Post-covid hebben we onze buik (misschien wel) vol van online leren. Maar toch, gooi het kind nog niet weg met het badwater. Online leren is namelijk niet alleen online live les, het is de combinatie van online asynchroon en online synchroon leren. In deze blogpost leggen we de verschillen uit, de manier waarop ze elkaar aanvullen en wanneer je beter kiest voor online live les.

Referenties

Gamage, K.A.A.; Wijesuriya, D.I.; Ekanayake, S.Y.; Rennie, A.E.W.; Lambert, C.G.; Gunawardhana, N. Online Delivery of Teaching and Laboratory Practices: Continuity of University Programmes during COVID-19 Pandemic. Educ. Sci. 2020, 10, 291. https://doi.org/10.3390/educsci10100291

Pather, N., Blyth, P., chapman, J. A., Dayal, M.R., Flack, N., Fogg, Q.A., Green, R.A., Hulme, A.K., Johnson, I.P., Meyer, A.J., Morley, J.W., Shortland, P.J., Strkalj, G., Strkalj, M., Valter, K., Webb, A.L., Woodley, S.J. & Lazaus, M.D. (2020) Forced disruption of anatomy education in Australia and New Zealand: an acute response to the covid-19 pandemic. Anatomical Sciences Education, 13, 284-297.

Bouwstenen voor een effectief leerpad

Een leerpad is een vorm van online asynchroon leren waarbij kennis en informatie op een gestructureerde manier wordt afgewisseld met leeractiviteiten aan de hand waarvan een student zelfstandig (op eigen tempo, plaats en tijd) kan leren.

Een leerpad bestaat uit een bundeling van teksten, kennisclips, zelf-studieopdrachten, oefeningen die in een logisch opgebouwd pad worden uitgetekend zodat de student zelf zijn leren kan organiseren.

Een aantal voorbeelden van leerpaden (gemaakt met diverse technologieën) vind je hier:

Voorbeeld 1

Voorbeeld 2

Voorbeeld 3

Voorbeeld 4 & 5 (gemaakt in de leeromgeving)

Voorbeeld 6 een leerpad in een Leho-leerpad

Deze voorbeelden tonen hoe divers je een leerpad kan vormgeven. Maar wat maakt een pad nu ook effectief een leerpad?

Onderstaand leerpad licht de essentiële bouwstenen voor een effectief leerpad toe. Een meta-leerpad als het ware.

Meer informatie nodig? Interesse in een teamtraining? Contacteer dan je onderwijsaanspreekpunt of stuur een mailtje naar griet.lust@howest.be

Online examineren: hoe doe je dat?

Met de examens in zicht, willen we ons zelfevaluatie instrument ‘digitaal toetsen’ in de kijker zetten. Dit zelfevaluatie instrument zet alle aandachtspunten en noodzakelijke voorbereidingen op een rijtje.

De checklijst verwijst naar relevante bronnen en tutorials en is opgedeeld in de volgende onderdelen:

Voor de toets:

  • Toetsinstellingen voor summatief evalueren
  • Toetsconstructie: je toets vullen met vragen en automatische feedback.

Tijdens de toets: modereren van toetsresultaten

Na de toets:

  • Verbeteren
  • Post-toetsbeleid en feedback naar studenten

Het instrument vind je via deze link.

Online samenwerking (asynchroon) in Canvas

Wat is het?

Online samenwerken kan zowel synchroon als asynchroon. Wat is het verschil? Bij synchroon samenwerken zijn studenten (en de docent) op hetzelfde moment aanwezig. Hierdoor is er wel flexibiliteit in de plaats van leren, maar niet in het tempo of het moment. Bij asynchroon samenwerken zijn studenten (en de docent) niet noodzakelijk op hetzelfde moment aanwezig. Er is hierdoor flexibiliteit in zowel de plaats, het tempo én het moment van leren.

Wens je je jouw studenten in je opleidingsonderdeel te laten asynchroon samenwerken? Weet dan dat Canvas (Leho) hiervoor interessante mogelijkheden voorziet. Met name de functies Groepen en Samenwerkingen.

Via groepen geef je een plaats aan studenten om samen te werken aan een bepaald project. De studenten krijgen hun eigen groepsruimte met mogelijkheid om aankondigingen naar elkaar te zenden, pagina’s aan te maken, bestanden te delen, te chatten en live te vergaderen (ook voor synchroon samenwerken biedt het dus opties).

Is zo’n volledige groepsruimte niet nodig, maar wil je wel dat groepen studenten kunnen samenwerken aan een bestand (word, excel, powerpoint), dan gebruik je de functie Samenwerkingen.

Hoe doen?

Wil je hiermee aan de slag? Bekijk dan zeker onderstaande instructiefilmpjes

Hoe kunnen studenten online samenwerken in groepen?

Hoe maak je groepen?

Samenwerkingen opstarten

Meer weten?

Wil je dat je studenten bij die samenwerkingen ook elkaar online gaan evalueren. Dan hebben we hiervoor twee mogelijke toepassingen:

  • Peerreview: Waarbij studenten elkaars resultaat evalueren (productevaluatie)
  • WebPa: Waarbij studenten elkaars inbreng en de onderlinge samenwerking evalueren (procesevaluatie)

Bekijk zeker de bijhorende instructiefilmpjes indien je hierover meer wenst te weten. Deze staan gebundeld in deze map.

Vragen?

Bij vragen kan je terecht bij je key-user of bij Tim.Vanderhaeghen@howest.be

Online samenwerking (synchroon) in een Teamssessie

Wat is het?

Online samenwerken kan zowel synchroon als asynchroon. Wat is het verschil? Bij synchroon samenwerken zijn studenten (en de docent) op hetzelfde moment aanwezig. Hierdoor is er wel flexibiliteit in de plaats van leren, maar niet in het tempo of het moment. Bij asynchroon samenwerken zijn studenten (en de docent) niet noodzakelijk op hetzelfde moment aanwezig. Er is hierdoor flexibiliteit in zowel de plaats, het tempo én het moment van leren.

Wil je je studenten tijdens je online LIVE les, dus synchroon, laten samenwerken? Weet dan dat in Microsoft Teams hiervoor de handige functie Breakout rooms bestaat. Via Breakout rooms splits je de aanwezige studenten op in kleinere groepen. Je kiest zelf hoeveel groepen je wenst en of je de studenten ad random laat toewijzen of liever zelf voor de verdeling zorgt.

Breakout rooms generally available today in Microsoft Teams - Microsoft  Tech Community

Hoe doen?

Wil je hiermee aan de slag? Bekijk dan zeker onderstaande instructiefilmpjes:

Breakout rooms intro.

Breakout rooms aanmaken en deelnemers toewijzen.

Werken in Breakout rooms als organisator.

Werken met Breakout rooms als deelnemer.

Vragen?

Bij vragen kan je terecht bij MS Teams-expert helena.van.damme@howest.be of tim.vanderhaeghen@howest.be

Hybride lesgeven

Wat is het?

Hybride onderwijs is synchroon onderwijs waar een deel van de studenten de les op de campus volgt, en een ander deel van de studenten de les online volgt. Beide groepen zijn gelijkwaardig en de didactiek wordt hieraan aangepast. De hybride klasopstelling maakt het mogelijk om met beide groepen in interactie te treden.

Waarom belangrijk?

Hybride lesgeven geeft meer vrijheid en flexibiliteit aan de studenten. Studenten kunnen zelf bepalen waar en op welke manier ze de les volgen.

Deze onderwijsvorm maakt het mogelijk om over campussen heen les te geven. Meer bepaald kan je een fysieke les op de ene campus geven, waarbij studenten op een andere campussen meevolgen.

Hybride lesgeven maakt het ook mogelijk om studenten te betrekken die niet op campus kunnen geraken. In een periode waarbij er veel studenten in quarantaine zitten, is dit een ideale oplossing om die studenten ook actief bij de les te betrekken. Op die manier hebben alles studenten een gelijkaardige leerervaring.

Essentieel bij kwalitatief hybride lesgeven is de nodige technologie die het mogelijk maakt om studenten ACTIEF te betrekken in de les. Dit is een belangrijk verschil met streamen, waarbij studenten de les passief volgen en weinig of niet in interactie kunnen treden met de lector en medestudenten. Technologie die streamen mogelijk maakt is dus niet altijd ook geschikt om hybride les te geven. Hiervoor zijn er extra vereisten.

Hoe doen?

Kwaliteitsvol hybride lesgeven vergt een aangepaste didactiek en de nodige voorbereiding. Onderstaande leidraad gidst je doorheen de verschillende technische, didactische en organisatorische aandachtspunten.

Doe je liever de nieuwe kennis op via een leerpad? Dat kan ook! Klik hiervoor op onderstaande link.

https://leho-howest.instructure.com/courses/4212/pages/hybride-lesgeven?module_item_id=416648

Een samenvatting van de tips vind je in de afbeelding hieronder. Handig als reminder.

Voor het technologisch aspect rond lesgeven in een hybride klasruimten, verwijzen we je graag door naar de technische handleiding die aanwezig is in het hybride lokaal. Ga gerust vooraf zelf op verkenning of vraag een demo aan.

Ook dit instructiefilmpje legt jou kort uit hoe de hybride lesruimte werkt:

https://howest.cloud.panopto.eu/Panopto/Pages/Viewer.aspx?id=9e5343b0-a309-4ed6-a014-adfe010a49e5

Meer weten?

Neem contact op met Tim Vanderhaeghen of Elke Ruys van dienst onderwijs.

Bron

Deze blogpost werd opgesteld door Liezl Mullebrouck, student master Pedagogische wetenschappen: Onderwijs en vorming en stagiair aan onze dienst onderwijsontwikkeling.

Bisschop, L. & Alberts, R. (2020). Hybride leren, wat is dat nu eigenlijk? Een Delphi studie naar een heldere definitie en een passend model voor hybride leeromgevingen. In Onderzoek van Onderwijs 49(3), 16-26. Assen: Uitgeverij Koninklijke Van Gorcum BV

Bower, M., Dalgarno, B., Kennedy, G., Lee, M.J.W., & Kenney, J. (2014). Blended synchronous learning: a handbook for educators. Sydney.

Lesontwerp via tool Learning Designer

Wat is het?

Learning designer is een gratis online tool om docenten te helpen met het ontwerpen van onderwijs- en leeractiviteiten. Deze tool is ontwikkeld aan de UCL institute of education London. Niet toevallig dezelfde instelling die de ABC-methodiek voor Blended design ontwikkeld heeft en die we ook, in een aangepaste versie, aan Howest hanteren. De tool Learning Designer kan je dan ook zien als een mogelijk vervolg op de ABC-methodiek, waarbij je op een concreter niveau je lessen vormgeeft.

Via de tool plan je de volgorde van je verschillende lesactiviteiten en denk je na over de eigenschappen van je les (inhoud, klasgrootte, leerdoelen, online/offline …). Aangezien de tool een online lesontwerp creëert is het nadien ook makkelijk om dit te delen met collega’s, aanpassingen te maken… en ondersteunt dit de integratie van leertechnologieën. De tool is, net als de ABC-methodiek Blended design, gebaseerd op de zes verschillende leeractiviteiten afkomstig uit het Conversational Framework van Laurillard. Hoe meer types leeractiviteiten je integreert in je les, op hoe meer verschillende manieren studenten concepten en vaardigheden verwerken.

Waarom belangrijk?

Het grootste voordeel van Learning Designer is dat deze tool een analyse maakt van je lesontwerp. Er wordt enerzijds een taartdiagram gemaakt waarin de verdeling van de verschillende leeractiviteiten weergegeven wordt. Anderzijds wordt een analyse van de eigenschappen van je les gecreëerd: online/offline, synchroon/ asynchroon …. Op deze manier kan je gemakkelijk reflecteren over je ontwerp en is het in één oogopslag duidelijk waar er eventueel nog aanpassingen gemaakt moeten worden. Bv. Is de verhouding tussen online en live les oké? Deze analyse is dynamisch, wat dus wil zeggen dat bij iedere verandering in je ontwerp dit ook automatisch aangepast wordt.

Deze tool houdt niet alleen rekening met de leeractiviteiten die in de klas zelf gebeuren, maar brengt de volledige leerervaring in beeld. Er is dus een overzicht van de totale leertijd die een student dient te spenderen aan een bepaalde les. De tijd waarbij de lector niet aanwezig is, wordt hier dus ook in rekening gebracht. De tool maakt een optelling van de ingevulde leertijd. Op die manier kan je nagaan of je niet te veel verwacht van je studenten.

Chart

Description automatically generated

Tot slot biedt het, zoals eerder vermeld, een mooi vervolg op de ABC-methodiek Blended design. Waar je in de ABC-methodiek eindigt met een overzichtelijk dashboard met globale leeractiviteiten en werkvormen per onderdeel van je OLOD, kan je hier nog een stuk concreter gaan. Wanneer komt welke werkvorm precies aan bod, voor welke concrete lesinhouden, hoeveel tijd zal het in beslag nemen…

Hoe doen?

Learning designer is een tool die zeer gebruiksvriendelijk is. Via deze link kan je meteen aan de slag gaan: https://www.ucl.ac.uk/learning-designer/home.php

Wil je toch meer informatie over hoe je deze tool gebruikt, bekijk dan zeker deze tutorial: https://howest.cloud.panopto.eu/Panopto/Pages/Viewer.aspx?id=8ea388a0-541d-469e-8d32-adf800e0e724

Op de website van UCL, oprichter van learning designer, vind je ook nog meer informatie en tutorials terug: https://blogs.ucl.ac.uk/ltu/projects/learning-designer-help/

Bron

https://www.ucl.ac.uk/learning-designer/

Deze blogpost werd opgesteld door Liezl Mullebrouck, student master Pedagogische wetenschappen: Onderwijs en vorming en stagiair aan onze dienst onderwijsontwikkeling.