Header Image - TEACHER LAB

Gespreksvaardigheidstraining optimaliseren

Lessons learned uit Design class en PWO SPACE, Toegepaste psychologie

Binnen de opleiding Toegepaste Psychologie is het cruciaal dat studenten uitblinken in gespreksvaardigheden, gezien de psychologisch consulent vooral via het gesprek gedrag zal onderzoeken en beïnvloeden. In het PWO project “SPACE” (*)namen Elia Wyverkens en Mathew Maginet deze gespreksvaardigheidstraining onder de loep en trachtten ze deze te optimaliseren door o.a. het inzetten van nieuwe technologie. Het project was tweeledig, enerzijds werd getracht een virtuele cliënt te ontwerpen door het inzetten van kennis over chatbots en conversational artificial intelligence (AI). Anderzijds werd de leeromgeving herontworpen door o.a. het opzetten van digitale leerpaden.

Het herontwerpen van de gespreksvaardigheidstraining gebeurde in samenwerking met de dienst onderwijs a.d.h.v. een Design Class. Gedurende academiejaar 2020-2021 werd de nieuwe leeromgeving voor het eerst uitgetest met eerstejaarsstudenten TP en werd feedback van studenten over de werkwijze verzameld.  

In deze blogpost delen Elia en Mathew graag met jullie vijf lessons learned van dit traject. Collega’s die geïnteresseerd zijn in studiemateriaal voor gespreksvaardigheidstraining, kunnen contact met hen opnemen.

* Onderzoeksproject PWO SPACE loopt van december 2018 tot augustus 2021 en stelt tot doel om gespreksvaardigheidstraining te optimaliseren. Dit project wordt geleid door de opleiding TP, in samenwerking met de opleiding DAE.

Lessons learned:

TIP 1: Bouw stelselmatig op

Uit literatuuronderzoek bleek reeds de effectiviteit van de cumulatieve microtrainingsmethode (CMT) in het aanleren van gespreksvaardigheden (Adema, 2002). Dit houdt in dat men begint met het leren van één vaardigheid, en in elke volgende oefenronde een vaardigheid wordt toegevoegd. Deze opbouw werd dan ook toegepast in de training; met grosso modo volgende structuur: (1) herhaling, (2) videovoorbeeld met nabespreking, (3) theorie met individuele verwerkingsoefening, (4) rollenspel en nabespreking, (5) formuleren leerdoelen of evalueren aan de hand van rubrieken.

Student: “Goed dat je in het begin stap voor stap iets nieuws leert elke les en dat je elke week kan oefenen”

TIP 2: Laat studenten het leren in eigen handen nemen.

In de vernieuwde leeromgeving werden leerpaden ontwikkeld die studenten zelfstandig konden doorlopen om zich de theorie eigen te maken. Dit maakte het mogelijk om op eigen tempo te leren of te herhalen. Studenten die merkten dat ze bepaalde technieken nog niet goed beheersten, konden de leerpaden opnieuw doorlopen en hier werd dan ook naar verwezen door de lector. Op die manier was ook differentiatie beter mogelijk, bij een erg heterogene groep eerstejaarsstudenten.

Student: “Goed om een houvast te hebben mocht je eens iets niet meer goed weten of niet zo goed begrijpen. Ook handig indien je wat fouten hebt gemaakt tijdens het oefenen om terug te kijken naar wat er precies bedoelt wordt met bv empathisch gissen “

Student: “De leerpaden maken het iets makkelijker om stap voor stap alles zelfstandig te verwerken.”

Student: “Ik vind het heel handige opdrachten zo kan je jezelf eens bezig zien en weten wat je sterktes en zwaktes zijn, waardoor je eraan kan werken.“

TIP 3: Geef studenten zicht op hun eigen en elkaars groeiproces.

Door middel van self-assessment en peer-assessment werden studenten van meet af aan betrokken in het evalueren van gespreksvaardigheden volgens rubrieken die we stelselmatig opbouwden. Dit zorgde ervoor dat studenten beter zicht kregen op hun eigen groeiproces. Daarnaast zagen de lectoren ook dat de studenten betrokkenheid voelden in elkaars groeiproces, mogelijks versterkt door de Coronatijden, waarin de behoefte aan verbondenheid groot was.

Student: “ik vind onze oefeningen goed. We krijgen echt de kans om onszelf te verbeteren. We kunnen veel vragen stellen en iedereen respecteert elkaar. Iedereen helpt elkaar.”

Student: “Ik vind het heel leuk om te evolueren hierin en anderen te zien evolueren.

TIP 4: Bied een veilig labo aan.

De “SPACE” die Elia en Mathew voor ogen hadden met dit project staat symbool voor het aanbieden van ruimte om te oefenen, te proberen, te falen en zich te verbeteren. De sleutel hiertoe is het aan de lijve doen, ondervinden en bijsturen (cfr. “I hear and I forget, I see and I remember, I do and I understand”). In de training is het bewaken van de oefentijd erg belangrijk en we kozen er ook voor om een voldoende lang traject aan te bieden, zodat er de mogelijkheid is voor studenten om te blijven groeien.

Student: “Ik vind de werkcollege super! Je leert sneller en beter wanneer we het in de praktijk doen. Het geeft ons (in mijn ogen) meer zelfvertrouwen en we zijn minder bang om fouten te maken want we leren er direct uit.”

Student: “Ik vind het leuk dat we voldoende tijd krijgen om de gespreksvaardigheden in te oefenen. Het is een soort ‘labo’. We hebben tijd en ruimte om onze technieken te kunnen uitoefenen en verbeteren.

TIP 5: Focus op nut en authenticiteit.

Studenten gaven heel duidelijk aan dat ze ervaarden hoe essentieel dit onderdeel is in hun opleiding, wat bijdroeg aan hun motivatie. Door te werken met realiteitsgetrouwe casussen, konden de lectoren ook de authenticiteit zoveel mogelijk benaderen. De lectoren gaven voorbeelden van echte therapeutische gesprekken, waardoor het duidelijker was welk eindresultaat ze met de opleiding voor ogen hebben.

Student: “Bij dit onderdeel heb ik echt het gevoel dat ik opgeleid word als psychologisch consulent.”

Student: “Ik vind dit zeer nuttige lessen. Het is leuk om al eens te proeven van het aangaan van gesprekken als psychologisch consulent.”

Student: “Ik vind de huisopdrachten wel zinvol en dat zorgt ervoor dat ik gemotiveerder ben om deze tot een goed eind te brengen.“

Meer weten?

Wil je meer te weten komen over PWO Space, de leeromgeving op Leho, ons studiemateriaal, de virtuele cliënt, neem dan contact op met Elia Wyverkens (TP) of Mathew Maginet (TP) via: elia.wyverkens@howest.be; <Mathew.Maginet@howest.be>

Gebruikerstips Wooclap

Eerder publiceerden we deze blogpost waarin we jullie aan de hand van enkele concrete tutorials lieten kennismaken met Wooclap. Wooclap is een online stemtool om jouw lessen of events interactiever te maken. Bekijk zeker deze eerdere blogpost eerst indien je Wooclap nog niet zou kennen.

Hieronder volgen drie concrete gebruikerstips om je Wooclap-ervaring nog verder te verbeteren.

1: Antwoorden met afbeeldingen

Soms kan het nuttiger/efficiënter zijn om studenten te laten antwoorden met een afbeelding. Denk maar aan een foto die ze nemen van hun schets, wiskundige bewerking, brainstorm… Of het kan een leuke afwisseling zijn om de studenten op een andere manier te laten antwoorden. Bvb. geef een voorbeeld van een stereotype, geef een voorbeeld van een participatiedrempel…

Via de vraagtypes ‘open vraag’ en ‘woordwolk’ kan je via de instellingen van de vraag beelden toelaten.

De studenten krijgen vervolgens de optie om niet enkel een antwoord te typen, maar ook om een foto te verzenden door op het fototoestelletje te klikken. Wanneer ze dit op een pc doen, openen hun bestanden. Ze dienen dus eerst de foto in hun bestanden te hebben opgeslagen. Wanneer ze dit op hun smartphone doen, kunnen ze er ook voor kiezen om rechtstreeks een foto te maken. Afhankelijk van het doel van je vraag, is aan te raden om studenten met hun smartphone te laten werken.

2: Vergelijk de resultaten in real time

Vergelijken binnen één event

Soms is het interessant om een zelfde vraag die je aan het begin van je les stelde te herhalen aan het einde van je les en de resultaten met elkaar te vergelijken. Dit kan met volgende vraagtypes: Multiple choice, open vraag/woordenwolk met correct antwoord, vind een nummer en beoordeling.

Hiervoor doorloop je volgende stappen:

1: Dupliceer de vraag die je wilt vergelijken. Op deze manier zijn de vragen gekoppeld aan elkaar.

2: Als je in presentatiemodus bij de tweede vraag (gedupliceerde vraag) aankomt zal er een extra knop verschijnen: “vergelijking”. Klik hier op om de vergelijking met de vorige vraag te maken.

Vergelijken tussen twee events

Misschien vind je het wel interessant om twee events in real time met elkaar te vergelijken. Bijvoorbeeld twee verschillende klasgroepen of de resultaten van de studenten van dit jaar te vergelijken met deze van vorig jaar. Het extra competitie-elementje dat je zo toevoegt, kan voor extra betrokkenheid bij je studenten zorgen.

(noot: Weet dat je competitie binnen een event ook eenvoudig kan toevoegen, door de wedstrijdmodus in te schakelen (zie tutorial 1 in vorige blogpost))

1: Klik op de drie bolletjes naast een event en klik op ‘vergelijken’. Je event wordt vervolgens gedupliceerd en gekoppeld aan het origineel.

2: Wanneer je de resultaten in real time toont in het gedupliceerde event zal je de extra knop ‘vergelijking’ zien. Door hierop te klikken, vergelijk je de resultaten van beide sessies.

3: Een event delen met een collega

Wil je een event delen met een collega, dan ga je naar de ‘eventinstellingen’.

Zet vervolgens de schakelaar aan bij “Deel dit evenement…”. De code die je moet delen met je collega staat daar afgebeeld.

Je collega kan vervolgens je event importeren door in zijn eigen Wooclap te klikken op ‘importeer evenement’. Hij of zij geeft de code in die je eerder gaf.

Enkele aandachtspunten hierbij zijn:

1: De code is dezelfde als de deelnamecode. Studenten zouden hier eventueel misbruik van kunnen maken door zelf aanpassingen door te voeren in jouw event. Om dit vermijden, schakel je best de optie “Deel dit evenement…” enkel in op het moment dat je collega het importeert. Nadien schakel je de optie weer uit.

2: Spreek goed af met je collega wat hij of zij met jouw event mag doen. Mag hij/zij resultaten resetten, resultaten laten aanvullen met de resultaten van zijn/haar studenten? Of is het de bedoeling dat hij jouw event dupliceert en verder gaat in zijn eigen event? Heb je schrik om je resultaten te verliezen, dan kan het een goed idee zijn om zelf enkel een duplicaat van je event te delen en niet het origineel.

Heb je zelf een interessante gebruikerstip die je wenst te delen?

Neem contact op met elke.ruys@howest.be

Bronnen

  • Eigen ervaringen met Wooclap.
  • Uitwisseling van Wooclap-ervaringen met Dieter Cortvriendt (Arteveldehogeschool Gent) en Jan Velghe (UGent).

Andere relevante blogposts

Wooclap, een veelzijdige online stemtool voor live sessies

Online brainstorm met Miro

Ook wanneer we online lesgeven willen we de interactie met onze studenten optimaal laten verlopen. Een goede brainstorm met de studenten lijkt online echter moeilijk te organiseren. LIJKT, want mits het gebruik van een goede tool is ook dit goed haalbaar. Ook voor online overleggen met collega’s kan dit zeer nuttig zijn. In deze blogpost laten we je kennismaken met Miro.

Waarom Miro?

Miro is een online whiteboard voor samenwerking. Uiteraard is het niet de enige tool in zijn soort. Andere zeer gekende tools zijn bijvoorbeeld Mural, Microsoft Whiteboard en Padlet. Deze blogpost wil geen uitgebreide vergelijking maken tussen deze vier tools. We focussen meteen op Miro om volgende redenen: (1) de tool heeft veel mogelijkheden om diverse soorten brainstorms te organiseren, (2) de tool is volledig gratis voor onderwijsinstellingen en (3) de tool is het meest gekend bij de auteur van deze blogpost ;).

Wil je toch graag meer weten over het verschil met andere brainstorm boards? Dan zetten volgende linken jou zeker op weg:

Wat kan je doen met Miro?

Zelf heb ik de tool leren kennen via de Howest Strategiedag van februari 2021. Miro werd er ingezet om in kleine groepen ideeën samen te brengen, te selecteren en te komen tot gemeenschappelijke conclusies. De tool heeft heel wat mogelijkheden. Je kan werken met online post-its, mindmaps, mensen laten stemmen op ideeën, SWOT-analyses… Je krijgt een oneindig canvas dat je zelf en met anderen vorm kan geven. Je hoeft hierbij niet van 0 te beginnen, maar kan gebruik maken van één van de vele kant en klare sjablonen (de templates). Miro kan je ook integreren binnen je Teams-omgeving.

Voorbeeld van een Miro mindmap:

10 gratis whiteboard-tools voor online vergaderen & brainstormen -  Frankwatching
Bekkema, S. (2020). [Miro mindmap]. https://www.frankwatching.com/archive/2020/04/01/whiteboard-tools-gratis-online-brainstorm/

Hoe werkt het?

Eén nadeel wel: door de vele mogelijkheden is het ook iets minder intuïtief in gebruik. Vooraleer hiermee aan de slag te gaan, bekijk je best enkele tutorials en experimenteer je er zelf even mee. Hierdoor zal je minstens het basisgebruik van Miro snel onder de knie hebben. De tutorial “Getting started with Miro” zet je op weg.

Nog een kleine extra tip: Vind je het storend om steeds de bewegende cursors van de andere deelnemers te zien? Dit schakel je eenvoudig uit door te klikken op het pijltje links van je initialen in de rechter bovenhoek.

Hoe een gratis account aanmaken?

Om gratis van alle opties van deze tool gebruik te kunnen maken dien je je te registreren voor een education account. Dit kan via deze link.

Bronnen

Andere relevante blogposts

Maak een mindmap.

Wooclap, een veelzijdige online stemtool voor live sessies

Wat is het? Waarom is het interessant?

We hebben er sinds kort aan Howest een tool bij: Wooclap. Dit is een online stemtool om jouw lessen of events interactiever te maken. De tool stelt je in staat om quizjes, polls, vragensets te lanceren in jouw les. Op die manier worden je studenten meer geactiveerd tijdens de les en heb je als lector een duidelijker beeld of je studenten nog volgen en de leerstof goed begrepen hebben.

Er bestaan gelijkaardige tools die sommigen onder jullie misschien al zullen kennen. Denk maar aan tools als Mentimeter, Socrative, PollEverywhere, Kahoot!, Nearpod. We kozen voor Wooclap omwille van zijn veelzijdigheid en gebruiksgemak. Bovendien kan de tool eenvoudig geïntegreerd worden in Canvas.

De tool is zowel interessant in fysieke als in online lessen. Naast de functie om vragen te lanceren in je live les, kan je ook vragenlijsten creëren die studenten op eigen tempo kunnen invullen, een berichtenmuur activeren en (zelf)toetsen aanmaken in je Leho-cursus.

Hoe doen?

Klinkt dit je als muziek in de oren? Wil je hiermee aan de slag? Neem dan zeker onderstaande tutorials door. Inloggen kan via Single Sign On met je Howest-account.

Wooclap tutorials

Heb je vragen? Heb je een interessante wooclap-toepassing die je graag wil delen?

Neem contact op met elke.ruys@howest.be.

Veel succes!

Online communitybuilding in de opleiding DAE

De opleiding DAE heeft reeds heel wat initiatieven opgezet om communitybuilding bij hun studenten te realiseren. De lockdownperiode maakte deze nood aan communitybuilding enkel maar groter. Bestaande fysieke initiatieven werden dan ook aangepast naar online initiatieven. In deze blogpost geven we jullie ter inspiratie graag een overzicht van de diverse initiatieven.

Discord voor de cursussen en studentencommunicatie

De opleiding gebruikt het Discord-platform om te communiceren met hun studenten. Dit platform maakt onder andere webinars, individuele coaching en discussiegroepen mogelijk. (Let op: vanuit de dienst onderwijs is er geen ondersteuning voor dit platform). Elk opleidingsonderdeel heeft een eigen Discord-omgeving, geleid door een lector. Via deze weg kunnen studenten gemakkelijk vragen stellen over de cursus aan hun lector en medestudenten en krijgen ze snel een antwoord.

Daarnaast zijn er aparte Discord-omgevingen voor meer informele communicatie onder studenten. Deze worden geleid door de studenten zelf en bevatten discussiegroepen met verschillende topics. In de Study night discord stellen studenten elkaar vragen rond algemene studietips of moeilijke topics. In de Freetime discord komen topics aan bod los van de opleiding. Bijvoorbeeld rond gaming.

Voor de paasvakantie werd een aparte Discord-omgeving (Easter discord) opgericht. Hierin planden verschillende lectoren livestreams in rond ludieke topics, zoals kookworkshops of een “schilder”workshop. Wie zich ook graag eens waagt aan een digitaal Bob Ross schilderij, neem een kijkje op: https://www.youtube.com/watch?v=cDnHOy-2Dtc&feature=youtu.be (lector: Goedele Godfroid)

Praktijkvoorbeeld mondeling examen op afstand

Vak Mediarecht en Deontologie uit de opleiding Journalistiek

Een mondeling examen op afstand afnemen kan even vlot verlopen als the real deal. Toch komt er wat extra voorbereiding bij kijken. Voor het vak Mediarecht en Deontologie in de opleiding Journalistiek werd door de coronacrisis het klassieke mondelinge examen met succes online afgenomen. Het plan van aanpak lees je hieronder. Voor de algemene tips rond een mondeling examen op afstand, kan je deze blogpost raadplegen.

Stap 1: Brief de studenten

In de laatste les kregen de studenten een voorbeeldexamen en praktische info voor het online examen mee. Heb je geen laatste les meer? Zorg dan voor heldere instructies via een aankondiging in Leho (zie verder).

Digitaal samenwerken en coachen

Praktijkvoorbeeld uit Project I van de opleiding Toegepaste Informatica

In deze blogpost lichten we toe hoe in Project I van de opleiding Toegepaste Informatica werd omgegaan met de omschakeling naar volledig online onderwijs tijdens de lockdownperiode. In Project I werken de studenten in een team aan het digitaliseren van een spel. Dit jaar was dit het bordspel Alhambra. Samenwerking en communicatie zijn de competenties waar heel hard wordt op ingezet binnen dit project, naast het effectief in staat zijn iets te realiseren op een kwalitatieve manier (process als puur technisch).

Digitale feedback

Wat is het?

Feedback heeft als doel studenten inzicht te geven in het eigen functioneren om zo het leerproces en/of de prestaties te bevorderen, bij te sturen of te bekrachtigen. In de literatuur zijn verschillende definities voor feedback te vinden. Op Howest volgen we deze omschrijving: “Feedback dient de kloof te verkleinen tussen waar de leerling [student] is en waar hij hoort te zijn – het is dus het verschil tussen de huidige resultaten en de succescriteria.” (Hattie, 2014, p. 149)

Effectieve feedback verwijst naar feedback die niet blijft liggen, maar waarmee studenten en lectoren effectief iets doen. Effectieve feedback is gebaseerd op drie vragen: 1) Feedup: Waar ga ik naartoe? 2) Feedback: Waar sta ik nu? en 3) Feedforward: Hoe nu verder?

Het beantwoorden van deze vragen is steeds gelinkt aan de focus van je feedback: 1) Feedback op de taak/product, 2) Feedback op het proces, 3) Feedback over de mate van zelfregulatie en 4) Feedback over de persoon zelf.

In een online of blended leeromgeving worden we geconfronteerd met extra uitdagingen bij het feedbackgebeuren. Er zijn immers minder (of geen) face-to-face momenten, waardoor informele en non-verbale feedback grotendeels verloren gaat. Bovendien worden we genoodzaakt om op zoek te gaan naar tools en manieren om studenten van kwaliteitsvolle feedback te voorzien.

Waarom belangrijk?

Feedback ondersteunt de groei naar zelfregulatie en zelfsturing en is een belangrijke bron van informatie m.b.t. het leerproces van een student of een studentengroep. In een online of blended leeromgeving stimuleert feedback bovendien het gevoel van sociale verbondenheid en maakt dat studenten de aanwezigheid en de betrokkenheid van de lector ervaren.

Hoe doen?    

In de leidraad ‘Digitale feedback’ wordt het feedback-kader nader toegelicht en worden concrete tips en tools besproken om digitale feedback concreet vorm te geven.

Bron

Hattie, J. A. (2014). Het verloop van de les: de plaats van feedback . In Leren zichtbaar maken (pp. 149-175). Rotterdam: Bazalt Educatieve Uitgaven.

Relevante blogtips

Activerend feedbackgesprek na een evaluatie.

Begeleidingsfiche bij feedbackgesprek

Feedback geven aan grote groepen.

Leer je studenten feedback ontvangen.

Feedup, feedback en feedforward bij evaluaties: Praktijkvoorbeeld

Of bekijk de overige blogposts onder de tag Feedback.

Zicht houden en geven op online feedbacksessies

Als lector maak je wellicht vooraf een mooie planning op voor je online feedbackgesprekken. Niets zo vervelend echter wanneer die planning uit de hand begint te lopen door feedbackgesprekken die meer tijd vergen dan je vooraf gepland had. Hoe goed je jezelf ook aan een strakke timing probeert te houden, toch zie je je planning steeds meer uitlopen. Zeer frustrerend, niet enkel voor jezelf, maar zeker ook voor je studenten die zitten te wachten.

Voor de studenten die achter hun pc-scherm aan het wachten zijn, is het vaak extra vervelend, omdat zij geen zicht hebben op hoe lang je aan het uitlopen bent en of ze nu best achter hun scherm gekluisterd blijven of best nog even een uurtje iets anders doen.

Deze video legt uit hoe je dit vrij eenvoudig kan oplossen via een gedeelde excel. De excel dient zowel voor het maken van de planning als voor het weergeven dat je aan het uitlopen bent.

LET WEL! Het is belangrijk dat je de personen of groepen toevoegt die mogen samenwerken op dit gedeeld document.

Het sjabloon dat gebruikt werd vinden jullie hieronder:

Opnames van Microsoft Teams vergaderingen

by elke.ruys@howest.be

Microsoft Teams vergaderingen kunnen worden opgenomen. Het volstaat dat 1 van de deelnemers op de opnametoets klikt en de opname wordt gestart. Maar waar komt deze opname terecht en wie heeft toegang? Hoe kan ik die toegang controleren en eventueel uitbreiden? Bekijk hiertoe dit filmpje, dat ook interessant kan zijn voor studenten, want ook zij zijn zich misschien onvoldoende bewust over waar hun opnames terecht komen en wie ze kan zien.

Wil je nog meer info over Teams en/of Office 365, volg dan deze cursus op Leho.

Heb je hierover nog vragen, contacteer dan Helena Van Damme.

(Blogpost overgenomen van de post op Inside.howest.be van Helena Van Damme, medewerker project Howest 365).