Header Image - TEACHER LAB
TEACHER LABOnderwijscreatie aan Howest

Flashcards

by elke.ruys@howest.be

Ondersteun memorisatie bij je studenten

Wat is het?

Hoeveel nadruk we ook leggen op inzicht en toepassing, ook in het hoger onderwijs is het memoriseren van concrete leerinhouden noodzakelijk. Denk maar aan het onthouden van historische data, medische termen, Engelse woordenschat, vakterminologie… Het memoriseren van dergelijke inhouden is vaak uitdagend.

Om dit proces te vergemakkelijken, zijn allerlei technieken mogelijk. Het gebruik van Flashcards of Flipkaarten is daar één van. Misschien komen er nu wel herinneringen terug aan je eigen tijd in het eerste leerjaar, waar je aan de hand van eenvoudige flipkaartjes in een doosje je eerste woordjes leerde lezen?

Naast dergelijke papieren versies zijn er ook allerlei apps waarmee je flashcards kan ontwikkelen. Deze bieden vaak nog wat extra functies om het leren te ondersteunen in vergelijking met de papieren versies.

Hoe doen?

Er bestaan diverse kwalitatieve apps. Voor een overzicht kan je bijvoorbeeld terecht op deze blog. Verschillende van deze apps zijn echter niet volledig gratis en ook niet alle apps maken gebruik van de functie “Spaced Repetition”. Eén app die hier wel aan voldoet is ANKI. De lay-out is helaas niet zo aantrekkelijk, maar de app is zeer krachtig voor het ondersteunen van memorisatie.

Na het downloaden, kan je onderstaande tutorial raadplegen om meer te weten te komen over het gebruik. De tutorial is vrij uitgebreid en geeft vanaf minuut 6 ook enkele meer gevorderde tips. Er zijn ondertussen ook enkele kleine updates, maar het principe blijft hetzelfde.

Waarom belangrijk?

Zoals hierboven vermeld maakt Anki gebruik van het principe Spaced Repetition. Deze leerstrategie verwijst naar het belang van regelmatige herhaling om kennis in het langetermijngeheugen op te slaan. Niet enkel de herhaling an sich is belangrijk, ook de timing van de herhaling beïnvloedt de leerresultaten. Wie opnieuw getriggerd wordt om te herhalen enkele dagen nadat de les gegeven werd, vergeet immers trager. Eigenlijk moeten we dus eerst een stukje vergeten om het herhalingseffect optimaal te laten renderen. Deze principes kwamen reeds aan bod in een eerdere blogpost en werden eveneens toegelicht door key-note Tim Surma op de interne studiedag van januari 2021.

Bronnen

Deze blogpost is gebaseerd op een tip van lector Kurt Seys van de bachelor Toegepaste informatica.

Surma, T. (2021, 5 januari). Wijze lessen: Bouwstenen voor effectieve digitale didactiek. https://studenthowest.sharepoint.com/sites/staff/OND/Onderwijsprofessionalisering/Interne%20studiedag%20%20januari%202021/Inleiding%20en%20key-note.mp4

Andere relevante blogposts

Tips and trics om “spaced learning” te ondersteunen bij studenten

3, 2, 1, Differentiëren!

by stefanie.sercu@howest.be

1) Differentiëren, hoe begin ik er nu eigenlijk aan?

Voor je start met differentiëren, breng je best de competenties van de studentengroep waaraan je lesgeeft, ofwel de beginsituatie, in kaart.

Ten eerste zijn de onderwijskenmerken een cruciaal onderdeel van de beginsituatie.

Denk hierbij aan jouw eigen persoonlijkheid als lesgever: welk type lesgever ben je of wil je zijn? Wat zijn/waren jouw eigen leervoorkeuren? Met welke motivatie sta je voor de klas en wat zijn de hogere doelen die je wenst te bereiken met jouw studenten?

Onderwijskenmerken gaan ook breder: welke lokalen en didactisch materiaal heb je ter beschikking, welk leerklimaat en welke visie heerst er binnen de opleiding en de onderwijsinstelling waarin je werkt?

Neem even de tijd om deze vragen voor jezelf te beantwoorden.

Daarnaast breng je, vooraleer je gaat differentiëren, best de kenmerken van de studentengroep waaraan je lesgeeft, ofwel de beginsituatie, in kaart. Dit doe je niet enkel bij de start van jouw OLOD, maar best bij het begin van elke les.

Volgens Struyven et al. (2015) zijn er vier studentenkenmerken die relevant zijn binnen de leercontext van studenten: (1) competenties, (2) interesses, (3) leervoorkeuren en leertempo en (4) achtergrondkenmerken. Voor meer informatie, zie de tabel hieronder. Inzicht in deze aspecten geeft jou een indicatie waar je moet beginnen, en kan studenten inzicht geven waar ze zich bevinden en waar ze naartoe moeten.

Competenties Interesses
Cognitieve: vaardigheden om intelligentie optimaal te benutten (info opslaan, verwerken, verbinden, problemen oplossen)

Metacognitieve: kennis over het eigen leren

Sociaal-affectieve: de motivatie, het omgaan met anderen, omgaan met gevoelens

(Psycho-)motorische: fysieke vaardigheden, zowel grove als fijne motoriek 		Interesses, passies, huidige trends die leven bij de studentengroep waaraan je lesgeeft.
Leervoorkeuren en leertempo Achtergrondkenmerken
De manier waarop studenten graag en/of goed leren (’s ochtends of ’s avonds, alleen of samen, op papier of digitaal, al doende of al luisterend, visuele schema’s of samenvattingen in woorden, van detail > overzicht of van overzicht > detail, enz.)

Leertempo: snelheid waarmee wordt geleerd
Grootste kracht = variatie in didactische aanpak. 		Waar je d.m.v. onderwijs niets of weinig kunt aan veranderen (bv. afkomst, cultuur, thuistaal, socio-economische achtergrond).

Let wel: wanneer je als lector differentieert, speel je niet altijd in op één bepaalde categorie van studentenkenmerken, maar dikwijls op verschillende differentiatievragen tegelijk.

Maar niet enkel de individuele beginsituatie van een student maar ook de samenstelling van de klasgroep is hierbij belangrijk. Je moet weten hoe groot de verschillen tussen de studenten zijn om je didactiek daarop af te stemmen. Ga ook na welk affectief klimaat er heerst in de studentengroep: een positief leefklimaat bevordert het leren.

Wat is differentiatie?

by stefanie.sercu@howest.be

Onze studentenpopulatie kent een grote diversiteit: studenten verschillen van elkaar in interesses, talenten, voorkennis, culturele achtergrond, denkvaardigheden, zelfredzaamheid, sociale omgang, affectieve vaardigheden, enz. Dat maakt het leerproces uniek voor elke student, maar maakt het voor jou als lector soms een pittige uitdaging om les te geven.

Volgens het model van Struyven et al. (2019) onderscheiden we volgende soorten differentiatie:

  • Externe differentiatie: differentiatie op het niveau van de onderwijsinstelling en/of opleiding(en). Hierbij komt extra onderwijskundige en praktische organisatie bij kijken (bv. aangepaste roostering, aangepaste begeleiding en evaluatie, begeleidingsdocumenten, etc.). Dergelijke vormen van differentiatie worden dus best ruim op voorhand voorbereid, in samenspraak met de opleidingsdirecteur en de dienst onderwijs. Bv. een honoursprogramma waarbij een project in samenwerking met het werkveld een of meerdere OLODs vervangt (bv. honoursprogramma in Hangar K met de opleidingen Devine, IPO en DAE).
  • Interne differentiatie: differentiatie op lesniveau door als lector proactief in te spelen op verschillen tussen studenten.
    • Inhoud: in de doelstellingen;
    • Proces: binnen de aspecten van een krachtige leeromgeving: de leerinhouden, didactische werkvormen, media/onderwijsleermiddelen, groeperingsvormen en/of opvoedingsrelatie;
    • Product: op vlak van evaluatie.

Binnen deze drie aspecten kun je gaan differentiëren op vlak van niveau (verschillen in cognitieve vaardigheden: bv. intelligentie, metacognitieve vaardigheden, leervoorkeuren), tempo (verschillen in de snelheid van verwerving en/of verwerking van leerstof) en interesses.

Interne differentiatie is dus gerelateerd aan elk onderdeel van het didactisch model van De Corte (Standaert, 2012): de beginsituatie, doelstellingen, onderwijsleeromgeving (didactische werkvormen, opvoedingsrelatie, leerinhouden, media) en evaluatie.

Hoe leer je jouw studenten professioneel e-mailen?

by Ilse.Mestdagh@howest.be

Al even terug werkte de cel Taalbeleid een e-mailcharter uit voor Howest. Elk jaar verspreidt de dienst Communicatie een voorbeeld-e-mail en bijhorende checklist aan elke student via de steekkaarten tijdens de kick-offweek. Maar hoe breng je dat materiaal effectief tot bij je studenten? En hoe zorg je ervoor dat ze er gebruik van maken, zeg maar, de richtlijnen toepassen? Daarvoor hebben ze jou nodig, en niet te vergeten: je team!

Wat kan je doen?

Deze activiteit kan je organiseren in de kick-offweek. Of kijk in welk opleidingsonderdeel je een uurtje vrij hebt om je studenten te leren e-mailen. Hier staat een eenvoudige introductieles voor je klaar die je naar eigen goeddunken kan aanpassen op maat van je opleiding.

Waarom je studenten leren e-mailen?

Professioneel communiceren per e-mail is voor elke opleiding nuttig. We versturen en lezen allemaal wel een hoop e-mails per dag en hebben er baat bij als die zo helder mogelijk zijn want dan verliezen we geen tijd. Bovendien is een e-mail ook een uithangbord van je organisatie, bijvoorbeeld van je opleiding en van Howest.

Hoe doe je het?

Al doende leren studenten vlot. Je geeft je studenten een oefening waarmee ze in een levensechte situatie leren om een e-mail te schrijven. Wellicht zullen de meesten denken dat ze dat al kunnen. Laat hen eerst het voorbeeld op de steekkaarten grondig bekijken. Bespreek het eventueel met hen.

Ze schrijven in de les een e-mail naar een medestudent die een bepaalde functie in de oefening vervult, maar vooraleer ze de mail versturen, moeten ze die grondig nalezen op basis van de checklist in de steekkaarten. Dat lijkt eenvoudig, maar je begeleidt je studenten daar best even bij. Laat hen bijvoorbeeld grondig naar de onderwerpregel kijken, of naar de aanspreking. Staan er geen typefouten in de mail? Is er een afsluitende groet? Vergeten ze naam en functie niet? Enzovoort. Daarna versturen ze hun mail naar de geadresseerde. Ook die student, de ontvanger dus, leest de e-mail na via de checklist.

Na afloop vraag je van enkele studenten die dat willen doen om hun mailtjes door te sturen naar jouw mailbox. Je projecteert die en bespreekt die op het einde van je les aan de hand van de checklist. Wat hebben die studenten goed gedaan? Wat liep moeilijker? Op die manier sluit je af met enkele tips voor succesvolle en professionele e-mails.

Wat is dan de rol van je team?

Eenmaal je studenten deze les gekregen hebben, komt je team op de proppen. Je zorgt ervoor dat je teamleden goed op de hoogte zijn van wat in de e-mailchecklist staat. Als studenten mailen naar een van je teamleden, is het belangrijk dat elk teamlid de eerste weken reageert met een standaardmail als de mail niet professioneel is volgens de richtlijnen. Wedden dat je studenten binnen de maand met succes degelijk e-mailen? En nog een bijkomend voordeel: ook je teamleden zullen discussiëren over wat nu een degelijke e-mail is!

Andere relevante blogposts

Leer je studenten schrijven

Volledig digitaal alternatief voor de ‘Orientation Week’

by elke.ruys@howest.be

Praktijkvoorbeeld uit de opleiding Educatieve Bachelor Secundair Onderwijs

De Orientation Week voor buitenlandse studenten krijgt een corona-proof, volledig digitaal alternatief! Een inspirerend voorbeeld van hoe je kennismaking en groepsgevoel ook online kan aanwakkeren.

Jaarlijks worden de binnenkomende buitenlandse studenten in Kortrijk en Brugge bij aanvang van het nieuwe semester verwelkomd tijdens de zogenoemde ‘Orientation Week’. De week wordt georganiseerd door International Office. De tweedejaars Engels van de Educatieve Bachelor Secundair Onderwijs nemen hierbij de begeleiding van de studenten op zich. Ze maken de buitenlandse studenten zo in sneltempo volledig wegwijs in hun nieuwe stad en campus.

Omdat dit jaar een nogal bijzonder jaar genoemd kan worden en er onder andere een aanzienlijk deel van de inkomende studenten uit landen in een oranje of rode Corona-zone komen,  werd snel beslist om alle risico’s te vermijden en er deze keer een volledig digitale editie van te maken. Zeker een uitdaging voor de organisatie, maar één die ze met veel goesting aangingen!

Hier een korte opsomming van de geplande activiteiten voor de week van 14-18 september:

Digitale infosessies en presentaties: Microsoft Teams, live zodat interactie mogelijk is en vragen snel gesteld kunnen worden. Alle digitale sessies worden ook opgenomen voor later gebruik. Een van de presentaties zal bijvoorbeeld gaan over de Belgische verkeersregels en zal op een typisch studentikoze manier verlopen.

Virtueel kennismakingsspel: Microsoft Teams of ander medium, eventueel wordt er gewerkt met breakout rooms en een shuffle-systeem om in kleinere groepen te kunnen werken. Ook heeft de digitale editie als voordeel dat de studenten uit Brugge en Kortrijk makkelijker contact kunnen maken met elkaar. De digitale tools kunnen aangewend worden om de verschillende groepen samen te brengen. Zo wordt er een Whatsapp- en een besloten Facebookgroep opgestart waarin alle betrokkenen terecht kunnen.

Digitale buddies: Jaarlijks fungeren vrijwilligers als buddies om individuele studenten te begeleiden. Dit jaar zullen deze ook digitaal bij de verschillende activiteiten aansluiten. Whatsappen en (video)chatten zal dagelijkse kost worden.

Virtual Bruges City Tour: Virtuele tour door Brugge en Kortrijk waarin niet enkel de toeristische trekpleisters aan bod komen, maar vooral het studentenleven en heel praktische zaken zoals “waar vind ik een supermarkt, bakker, apotheek, bib, plaatsen om uit te gaan, etc.” De tour gebeurt in de vorm van een filmpje en een presentatie met toelichting. Eventueel wordt hier ook een spel aan gekoppeld (Trivial Pursuit).

Virtual Campus Tour: De begeleidende studenten maken een filmpje met hun smartphone of tablet waarin ze de buitenlandse studenten op ludieke wijze en virtueel op sleeptouw nemen doorheen de verschillende campussen in Brugge en Kortrijk.

Happy Hour: Op het einde van de week wordt er afgesloten met een virtuele borrel waarbij de hapjes aan de studentenkamers worden geleverd. Ook de buddies en de begeleidende studenten Engels zullen hiervan mogen genieten. Want “samen uit, samen thuis!”

Eventuele uitdagingen?

  •  In sommige landen is het op dit moment moeilijk om vluchten te vinden naar België. Sommige studenten zullen wellicht dus nog onderweg zijn of geen toegang hebben tot internet bij aanvang van de Orientation Week. Daarom worden alle presentaties opgenomen zodat ze die in uitgesteld relais kunnen bekijken.
  • Een aantal van de hoogtepunten van voorbije jaargangen zullen dit jaar helaas niet plaatsvinden: zo zal er deze keer wellicht geen plechtig ontvangst met hapje en drankje mogelijk zijn in de prachtige gotische zaal van het Brugse stadhuis, maar wie weet tekent de burgemeester wel online aanwezig? Een andere mogelijkheid is dat er op latere datum nog een officieel ontvangst plaatsvindt.

Meer weten?

Deze blogtip kwam tot stand dankzij de input van Nicolas Slabbinck ( ector Engels en communicatieve vaardigheden in de educatieve bachelor secundair onderwijs) en zijn studenten. Neem contact op met nicolas.slabbinck@howest.be voor meer informatie.

Andere relevante blogtips?

Online community building in de opleiding DAE

Wooclap, een veelzijdige online stemtool voor live sessies

by elke.ruys@howest.be

Wat is het? Waarom is het interessant?

We hebben er sinds kort aan Howest een tool bij: Wooclap. Dit is een online stemtool om jouw lessen of events interactiever te maken. De tool stelt je in staat om quizjes, polls, vragensets te lanceren in jouw les. Op die manier worden je studenten meer geactiveerd tijdens de les en heb je als lector een duidelijker beeld of je studenten nog volgen en de leerstof goed begrepen hebben.

Er bestaan gelijkaardige tools die sommigen onder jullie misschien al zullen kennen. Denk maar aan tools als Mentimeter, Socrative, PollEverywhere, Kahoot!, Nearpod. We kozen voor Wooclap omwille van zijn veelzijdigheid en gebruiksgemak. Bovendien kan de tool eenvoudig geïntegreerd worden in Canvas.

De tool is zowel interessant in fysieke als in online lessen. Naast de functie om vragen te lanceren in je live les, kan je ook vragenlijsten creëren die studenten op eigen tempo kunnen invullen, een berichtenmuur activeren en (zelf)toetsen aanmaken in je Leho-cursus.

Hoe doen?

Klinkt dit je als muziek in de oren? Wil je hiermee aan de slag? Neem dan zeker onderstaande tutorials door.

Inloggen in Wooclap kan via Single Sign On met je Howest-account.

Wooclap tutorials

Heb je vragen? Heb je een interessante wooclap-toepassing die je graag wil delen?

Neem contact op met ine.foulon@howest.be.

Andere relevante blogtips?

Gebruikerstips Wooclap

Integratie Wooclap in Teams

Vlottere bediening Wooclap in Powerpoint (gebruikerstip)

Presentatorweergave via Wooclap-app (gebruikerstip)

Wooclap integreren in Leho

Vragen van externe tool integreren in Wooclap