‘Evidence-based practice’ ook in het onderwijs? Jazeker, een speeddate met een aantal onderwijskundigen van wie hun onderzoek heeft geleid tot belangrijke inzichten in de onderwijskundige literatuur en het onderzoek.
Wat kan jij hiermee? Klik op de bolletjes voor meer informatie.
Meer weten en bron? Deze infographic hebben wij hier gespot, je krijgt er nog wat meer duiding bij.
Wat is het?
Formatief toetsen is het geheel aan acties die je als docent kan nemen om zicht te houden op het leerproces van studenten én op basis hiervan bij te sturen. Traditioneel denken we aan tussentijdse toetsen die niet meetellen voor de eindscore. Formatief toetsen is echter meer dan dat. Formatief evalueren kan je continu doen tijdens je instructie- en leeractiviteiten door het inbouwen van:
Formatief evalueren legt de focus letterlijk op het formatieve of het vormende. In tegenstelling tot summatief evalueren waar de focus ligt op het doen van een definitieve uitspraak.
Waarom belangrijk?
Formatieve evaluatie is een spiegel voor zowel student als docent.
Voor studenten geeft het informatie over de verwachtingen in de module en de manier waarop zij hieraan tegemoet komen. Deze elementen zorgen voor een heel sterk leereffect zoals je ziet in deze figuur. (zie meta-analyses van Hattie).
Ook voor docenten is dit een spiegel. Door regelmatig te polsen in welke mate de studenten de materie verwerken krijg je concrete handvaten om je eigen onderwijspraktijk vorm te geven.
Wat is het?
Feedback krijgen is een kans voor een student.
Maar feedback ontvangen is niet altijd evident. Onzekerheid speelt vaak een rol. Studenten hebben de neiging om kritische kanttekeningen of feedback te interpreteren als een aanval op hun persoon en voelen zich hierdoor soms afgewezen of gaan in de verdediging. Hierdoor missen ze belangrijke leerkansen.
Waarom belangrijk?
Effectieve feedback blijft plakken wanneer er aan een aantal voorwaarden is voldaan. Een belangrijk aspect echter is het voorbereiden van studenten op het ontvangen van feedback.
Hoe doen?
Volgende tips kan je geven aan je studenten:
(1) Luister actief
Schiet niet onmiddellijk in de verdediging maar probeer goed te luisteren. Laat verbaal en non-verbaal ook zien dat je aandacht hebt voor de feedback door een open houding (oogcontact, rechte houding), door het maken van aantekeningen, knikken…
(2) Vat samen en vraag eventueel om toelichting
Check of je de boodschap goed hebt begrepen door actief te luisteren en samen te vatten in je eigen woorden. Is er iets niet duidelijk, vat het dan samen en vraag naar verduidelijking.
(3) Toon waardering
Bekijk feedback als een kans om te leren i.p.v. een bedreiging. Bedank dus je docent/medestudent voor de informatie.
(4) Denk erover na
Denk na over wat je met de feedback gaat doen en koppel terug. Vind je de opmerkingen terecht of onterecht? Herken je je in de feedback? Op welke manier ga je dit aanpakken?
(5) Doe iets met de feedback
Laat je docent/medestudent weten wat je met de feedback zal doen, probeer dit te concretiseren in een aantal actiepunten. Schrijf de feedback op zo heb je ze nog nadien.
In Devine werd dit sjabloon ontwikkeld voor studenten. Dit sjabloon moet studenten activeren om (a) zich voor te bereiden op de feedback en (b) de gekregen feedback te verwerken.
Wat denken studenten zelf over goede feedback?
Wat is het?
Een feedbackgesprek vindt traditioneel plaats na een beoordeling (een examen of een opdracht). Dit gesprek is de uitgelezen kans voor een student om informatie te krijgen over de volgende drie aspecten:
(1) Wat waren de verwachtingen?
(2) Hoe heb ik het gedaan t.a.v. die verwachtingen?
(3) Op welke manier kan ik vooruit?
Waarom is het belangrijk?
Tijdens zo’n feedbackgesprek ben jij als docent het meest aan het woord. Jij hebt namelijk de correcties gedaan en je informeert de studenten over hun prestaties.
Feedback blijft echter meer plakken wanneer je studenten uitdaagt om zelf na te denken én wanneer er dialoog aanwezig is. Door de student actief te betrekken bij de feedback krijg je concrete handvaten om een feedbackgesprek in twee richtingen te voeren. Read More
Wat is het?
Een toetsplan beschrijft hoe een beoordeling wordt opgebouwd. Het plan beschrijft WAT je gaat toetsen, op WELKE manier en HOE ZWAAR de diverse aspecten zullen doorwegen. Een toetsplan bevat dus nog geen concrete uitwerking maar is ondersteunend om je beoordeling vorm te geven.
Waarom belangrijk?
Als lector heb je een planning af te werken met je studenten. Je hebt duidelijke leerdoelen voor ogen en in functie hiervan wil je bepaalde onderwerpen behandelen. Je zal op sommige onderwerpen meer de klemtoon leggen dan op andere omdat ze moeilijker zijn of omdat ze centraler staan. Je wil die accenten ook terugzien in je toetsing. Hiervoor kan je een toetsplan opmaken, een toetsplan is een concreet instrument om de validiteit van je toetsing te faciliteren. (Validiteit : meet je hetgeen je wilt meten?).
Je kan op diverse manieren een toetsplan opmaken. Sommige krabbelen dit op een notitieblaadje, terwijl anderen een uiterst gedetailleerde Excel opmaken tot op het niveau van individuele hoofdstukken. Soms verwacht het toetsbeleid in je opleiding dat je een toetsplan opmaakt volgens een bepaald sjabloon. Het is dus belangrijk dat je dit eerst even aftoetst.
Hoe doen?
Wij voorzien een vrijblijvend sjabloon. Dit sjabloon lijkt ons een werkbaar instrument om na te denken over de drie centrale vragen:
(1) Wat ga je toetsen?
(2) Op welke manier ga je dit toetsen?
(3) Hoe zwaar zullen de diverse aspecten doorwegen?
Sjabloon
Meer weten?
Een toetsplan is de eerste stap, misschien zal je hieruit afleiden dat je zal werken met een schriftelijk examen. Meer tips rond het opstellen van een schriftelijk examen vind je hier.
Bronnen
Dochy, F. & Nickmans, G (2005). Competentiegericht opleiden en toetsen. Theorie en praktijk van flexibel leren. Utrecht: Uitgeverij Lemma.
Van Berkel, H. & Bax, A. (2006). Toetsen in het hoger onderwijs. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
Van Dijk, W & Verheul I. (2009). De verleiding weerstaan. Over de noodzaak van het doordacht ontwerpen van opleidingen. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
Wijnants, L., Hermans, I. & Vandput, L. (2011). Innovatief evalueren in het hoger onderwijs. Tielt: Uitgeverij Lannoo Campus.
