Header Image - TEACHER LAB

Stel je mondeling examen efficiënt op

Mondeling examen

Wat is het?

Een mondeling examen is een examenvorm waarbij je via een gesprek met een of meerdere studenten nagaat in welke mate de student(en) de leerinhouden beheerst/beheersen. Meestal bestaat het examen uit een aantal open vragen die mondeling worden beantwoord. Er zijn verschillende varianten mogelijk, afhankelijk van de voorbereidingstijd, de functie van de schriftelijke voorbereiding, de functie van de bijvragen en het soort evaluatie.

Waarom belangrijk?

Het mondeling examen is bij uitstek geschikt om een aantal specifieke vaardigheden en attitudes te evalueren die je moeilijk met behulp van een schriftelijk examen kan toetsen, zoals:

  • De student heeft een professionele attitude;
  • De student kan een redenering opbouwen;
  • De student kan een standpunt mondeling verdedigen;
  • De student kan een complex begrip helder uitleggen;
  • De student kan oplossingenstrategieën hanteren en out-of-the-box denken;
  • De student kan ideeën structureren;
  • De student hanteert een bepaald taalgebruik, heeft een bepaalde expressie;
  • De student kan snel en ad rem antwoorden op een vraag.

Een mondeling examen kan zowel voor- als nadelen hebben voor lectoren en studenten.

Een voordeel voor de lector is dat je de leerinhouden op een flexibele manier kan bevragen. Je kan bijvoorbeeld ad hoc vragen bijstellen of inspelen op de antwoorden van de student. Kleine fouten van studenten kunnen door het stellen van bijvragen uitgeklaard worden: gaat het om een vergissing, minder goede kennis, stress?

Een student die alles van buiten leert zonder de inhoud echt te begrijpen, valt tijdens een mondeling examen vaak door de mand.

Een nadeel voor de lector is dat mondeling examineren tijdsintensief kan zijn, zeker bij grote studentengroepen.

Sommige studenten ervaren het mondeling examen als een persoonlijke, uitdagende en motiverende evaluatievorm. Voor andere studenten veroorzaakt deze evaluatievorm extra spanning en stress.

Vertellen met beelden – Leer studenten presenteren aan de hand van pecha kucha

Wat is het?

Een pecha kucha is een diavoorstelling van 20 afbeeldingen presenteren, in een totale tijd van 6 minuten en 40 seconden. Elke afbeelding wordt daarbij precies 20 seconden getoond. Deze eisen dwingen de deelnemers creatief en to the point te zijn over eender welk onderwerp. Naar eigen believen kun je als opdrachtgever de basisregels wijzigen: je maakt de basispresentatie bijvoorbeeld nog korter om de timing van de oefening voor een grotere groep haalbaar te houden.

Op onderstaande website krijg je een concrete indruk van de methodiek, je kan er verschillende presentaties bekijken die werden gemaakt met pecha kucha.

 

 

Waarom belangrijk en hoe doen?

PowerPoint wordt overal ingezet, nodig of niet, en meestal met een resem tekst erop, het liefst nog met bullets gerangschikt. Nog voor je als spreker de punten op je dia hebt afgehandeld, heeft je publiek ze al lang doorgenomen en vertel je niets nieuws meer. Boeiend?

Dé basisstelregel die je meegeeft aan studenten is de volgende: Een digitaal hulpmiddel gebruik je voor je publiek, niet voor jezelf. En een publiek kijkt nu eenmaal graag naar beelden… Studenten een verhaal laten vertellen aan de hand van beelden, is een zinvolle oefening als tussenstap in het leren presenteren. Een pecha kucha is daarbij een handig leermiddel.

Via pecha kuch laat je studenten nadenken over en oefenen voor drie kwesties:

(1) Ze moeten beknopt zijn en dus een selectie maken van hun info (hoofd- en bijzaken scheiden)

(2) Ze moeten nadenken over begin, midden en slot– structuur aanbrengen dus.

(3) Ze zijn verplicht van hun verhaal te vertellen rond beelden; ze krijgen een PwP-sjabloon voor pecha kucha mee waarin ze hun beelden moeten implementeren.

 

Een pecha kucha-presentatie is een ideale tussenstap in een traject leren presenteren. Gebruik om presentaties te beoordelen overal in de opleiding dezelfde heldere checklist met basiscriteria. Meer over presenteertrajecten vind je onder Leer je studenten stapsgewijs presenteren en Pimp your slideshow.

Activeer je studenten: Laat ze hun notities schrijven

Wat is het?  

Als docent heb je vaak de neiging om je PowerPoint presentaties zo volledig mogelijk uit te werken om het leren van studenten te ondersteunen. Je wilt hen m.a.w. wijzen op de essentie van de cursus via gestructureerde presentaties. Dit is zeker aan te moedigen maar bedenk dat zo’n presentaties vaak het tegenovergestelde effect hebben, ze activeren studenten niet meer om nota’s bij te voegen aan de presentaties. Meer informatie over een goede PowerPoint presentatie vind je hier. 

Waarom is het belangrijk?  

Het nemen van nota’s activeert informatieverwerving. Vaak nemen studenten deze nota’s via hun laptop, maar er is ondertussen genoeg wetenschappelijke evidentie dat het schrijven van nota’s een hoger leerrendement heeft. Een overzicht waarom dit zo belangrijk is.

Leer je studenten stapsgewijs presenteren

Wat is het?
Presenteren is een complexe vaardigheid. De student moet als een goochelaar heel wat balletjes in de lucht houden: een goede (spreek)tekst, lichaamstaal, stemgebruik, oogcontact, visuele hulpmiddelen gebruiken….
Daarom is het goed om studenten te laten starten met een aantal deelaspecten van presenteren en hen geleidelijk aan te laten oefenen. Eens hij een vaardigheid beheerst, kan iets nieuws toegevoegd worden.
Betrek je collega’s van bij de start. Stem af over duidelijke criteria in functie van de leerdoelen, bekijk de timing van presentaties op een semester/binnen de opleiding en maak van presenteermomenten in andere vakken oefenmomenten.

Hoe doen? 
Stapsgewijs breng je studenten tot presenteren via een voorbereidende en drie oefenfasen.
De voorbereidende fase
Start met het tonen van een goed voorbeeld en analyseer met de studenten wat de spreker in het voorbeeld allemaal (goed) doet. Op die manier kom je samen met de studenten tot een checklist van hoe een goede presentatie eruitziet die alle docenten tijdens de hele opleiding kunnen gebruiken.
Checklists hebben een driedubbel doel: ze maken de opdracht duidelijk en concreet, ze zijn een leidraad voor de student om de opdracht te maken en ze helpen student en docent bij het geven en ontvangen van feedback.

Fase 1 – Slidecasten

Laat de studenten hun presentatie oefenen op basis van een PowerPoint waarbij ze de tekst inspreken. De focus ligt op structuur van de presentatie, inhoud (hoofd- en bijzaken), spreekstem en vorm van de dia’s. Lichaamstaal , zaalgebruik, oogcontact komen dus nog even niet aan bod. De studenten posten hun slidecast op een studentenleerplatform en beluisteren en beoordelen elkaars werk (adhv de checklist). De docent beoordeelt en geeft feedback.

Een handige tool om deze peer-feedback en docenten-feedback te faciliteren is Audacity, het laat je toe om audio-feedback te geven in groep. Bekijk zeker deze tip hiervoor!

Fase 2 – Live presenteren

De studenten presenteren live. Om de lichaamstaal van de student goed te beoordelen, kan de student gefilmd worden. Als de film afgespeeld wordt zonder geluid, ligt de focus op lichaamstaal en oogcontact en kunnen die vaardigheden vlot beoordeeld worden. Opnieuw kunnen medestudenten feedback geven op de presentaties tijdens de live-fase of via film. Voordeel is ook dat de student zichzelf kan bekijken en bijsturen voor de eindfase.

Fase 3 – De eindpresentatie

De student neemt de feedback op alle presentatie-oefeningen mee en doet een eindpresentatie waarin hij de beoogde einddoelen zo goed mogelijk tracht te bereiken.

Zo je wil, kun je in meer tussentijdse fases/instrumenten werken.
Storyboarding: In plaats van een klassieke presentatie met een begin, midden en slot gaat de student uit van de huidige situatie om te komen tot de gewenste situatie. De tussenliggende stappen worden via een storyboard uitgebeeld. Op die manier kunnen visueel ingestelde studenten vaak vlotter een verhaal vertellen dan puur met woorden, maar belangrijker is dat bij het maken van een visueel hulpmiddel voor presentaties (powerpoint) niet in de val getrapt wordt van het puur oplijsten van de te vertellen punten: de PowerPoint werkt met beelden en wordt dus visueel aantrekkelijker voor de kijker. De student wordt gedwongen zijn verhaal te vertellen ipv van het scherm af te lezen. Zie voor meer informatie deze tip.

Pecha kucha: Via pecha kucha is de student beknopt in timing per dia en totale tijd. Hij is verplicht om met beelden te werken en moet zich op dia in beelden uitdrukken in plaats van in woorden.

Andere relevante blogtips:

Hoe presenteer je online?

Leer je studenten presenteren aan de hand van Pecha Kucha

Bron:

Casteleyn, J. (2010, november). Taalunie, 24ste Conferentie Het Schoolvak Nederlands. Opgehaald van Taalunie: https://hsnbundels.taalunie.org/bijdrage/2010-slidecast-yourself-studenten-geven-presentaties-op-het-internet/

Casteleyn, J., Dhaenens, J., & Devos, B. (2014, november). Taalunie, HSN Conferentie. Opgehaald van Taaluniversum: http://media.taalunieversum.org/hsnbundel/download/28/hsnbundel-28_1319.pdf

Stimuleer interdisciplinair samenwerken via Design thinking

Wat is het?

Interdisciplinair samenwerken is iets anders dan multi- en transdisciplinair samenwerken. Een overzicht van de verschillen.

Multidisciplinair samenwerken = diverse disciplines kijken vanuit hun perspectief naar een probleem of uitdaging. Het is hierbij de bedoeling om te komen tot een diepe en brede benadering van het probleem maar de oplossing moet de eigen disciplines niet overschrijden.

Interdisciplinair samenwerken = diverse disciplines buigen zich over een probleem of uitdaging. Het is hierbij de bedoeling dat men samen komt tot een oplossing voor het probleem. Een oplossing dat de individuele disciplines overstijgt.

Transdisciplinair samenwerken = de ultieme vorm van interdisciplinariteit waarbij de grenzen tussen de disciplines vervagen zowel in de brainstorm als de oplossing van een concreet probleem of uitdaging.

Design thinking is een werkvorm om interdisciplinariteit te stimuleren bij projectonderwijs. Design thinking verenigt methodieken uit de design wereld (i.c., prototyping, creatief denken) met methodieken uit de sociale en bedrijfssector (interactie, communicatie, interviews, marktonderzoek e.d.). Design thinking is een werkvorm die gebaseerd is op de volgende principes:

Team-based learning: Laat je studenten samen leren

Wat is het?

Team-based learning is een wetenschappelijk-gefundeerde werkvorm die kan gebruikt worden voor het aanleren van afgebakende concepten of units in groep. Studenten worden gegroepeerd in groepen van 5-7 studenten.

Team-based learning bestaat uit drie fasen: de voorbereidingsfase, de testfase en de uitdiepingsfase.

Voorbereidingsfase: Studenten nemen ter voorbereiding op de les de inhoud door.

Testfase: Deze fase onderzoekt in welke mate studenten over de noodzakelijke basiskennis beschikking om in de derde fase uit te diepen. Deze fase duurt 45-75 minuten en is gefocust op het individueel en in team testen van de noodzakelijke kennis. Tijdens deze fase wordt feedback gegeven op het leerproces van studenten.

  • Individuele Kennistest: studenten vullen individueel een test in (gaande van 5 tot 20 MC-vragen) over de voorbereide materie.
  • Teamtest: Daarna vullen studenten met hun team dezelfde test in d.w.z. dat ze als groep bepalen wat het juiste antwoord is. Dit betekent dat studenten moeten overleggen m.b.t. het juiste antwoord. Zowel de individuele als de groepsscore telt mee.
  • Vragen opstellen: Het team identificeert de vragen die ze fout hebben en legt ze voor aan de docent.
  • Feedback docent: De docent gaat in op de meest foutieve antwoorden via een mini-les.

Uitdiepingsfase: In deze fase worden de teams uitgedaagd om hun kennis toe te passen of te verdiepen aan de hand van concrete casussen, problemen, stellingen…De teams krijgen eenzelfde probleem/casus/stelling voorgelegd en moeten zoeken naar de meest geschikte oplossing. De teams koppelen hun uitwerking en hun oplossing terug in de groep. De docent faciliteert deze groepsdiscussie en gaat op zoek naar eventuele verschillende uitwerkingen en de logica daarachter. Deze fase kan 1 tot 4 u duren afhankelijk van de complexiteit van het voorgelegde probleem.

teambased learning

Waarom belangrijk?

Cruciale succesfactoren bij deze werkvorm –die onmiddellijk het belang ervan schetsen-:

Een goede en stapsgewijze voorbereiding. De testfase moet studenten voorbereiden op de laatste fase (en de belangrijkste fase). De testfase gaat verder dan louter het vragen van een voorbereiding maar laat studenten individueel en als team hun kennis testen en bijspijkeren.

Teams zijn goed doordacht. Team-based learning werkt het best met grote en diverse teams (m.b.t. voorkennis). Teams bestaan uit 5-7 studenten en zijn consistent doorheen de cursus zodat het team tijd heeft om aan elkaar te wennen.

Studenten zijn verantwoordelijk voor het teamresultaat. Het is belangrijk om ook teamscores (in de testfase) en teamuitwerkingen (in de uitdiepingsfase) mee te nemen in de individuele beoordeling van studenten.

Onderzoek is alvast positief over de resultaten! Volgende effecten werden gevonden:

– Hogere betrokkenheid van studenten (Chung et al., 2009; Clark et al., 2008)

– Hoger engagement tijdens de lessen (Andersen et al., 2011; Jacobson, 2011)

– Studenten doen het beter op hun examen (Grady, 2011; Persky, 2012, Thomas & Bowen, 2011) Meer info.

Hoe doen?

Je kan deze fasen op diverse manieren vormgeven eventueel gebruikmakend van technologie.

De individuele kennistest bv. kan je koppelen aan de voorbereiding. Je kan in de leeromgeving een online kennistoets maken die studenten moeten invullen ter voorbereiding. Dit heeft als voordeel dat je ziet wie zich heeft voorbereid en dat je onmiddellijk kan starten met de teams.

De teamtest: de antwoorden van de teams kan je online verzamelen via online stemtechnologie (link naar online stemmen), zo zie je als docent onmiddellijk of de teams klaar zijn voor de volgende fase.

De uitdiepingsfase: de uitwerkingen van de diverse teams kan je online verzamelen via online stemtechnologie (link naar online stemmen), of je kan werken met kleurkaarten.. Op deze manier krijgt de klasgroep onmiddellijk een volledig overzicht van de verschillende (of juist gelijke) uitwerkingen.

Uiteraard kan je ook elementen uit deze methode halen bv. je kan de teamtest en de uitdiepingsfase organiseren tijdens je laatste contactmomenten ter aanvulling op jouw hoorcolleges. De hoorcolleges zijn dan vooral gericht op het bijbrengen van de kennis en het individueel testen terwijl de laatste contactmomenten dan verdiepend werken.

Meer weten en bron:

Een introductie in team-based learning. https://c.ymcdn.com/sites/teambasedlearning.site-ym.com/resource/resmgr/Docs/TBL-handout_February_2014_le.pdf

Een volledige website werd aan deze werkvorm gewijd. https://teambasedlearning.site-ym.com/?page=started