Praktijkvoorbeeld van de opleiding Netwerkeconomie
We zijn plotsklaps gedwongen om allen van achter onze eigen PC de lessen, opdrachten, evaluaties… te blijven opvolgen. Zonder de gezellige babbeltjes op bureau, aan de koffiemachine, in de wandelgangen… Ook voor de studenten is dit plotse sociaal isolement wat bevreemdend. Niet slecht dus om af en toe via kleine, ludieke initiatieven dat groepsgevoel weer te stimuleren. Een groots opzet is hiervoor niet nodig. Kleine zaken kunnen vaak al veel helpen.
In het opleidingsonderdeel Elektriciteit van de opleiding Energiemanagement moeten de studenten oefeningen maken over de wet van Ohm met complexe getallen. Hiervoor dienen heel wat getallen en formules gebruikt te worden, die vaak moeilijk uit te typen zijn in bvb. MS Word. De docent vond een geschikte oplossing via Microsoft Whiteboard.
Informatie
zoeken gebeurt steeds meer online of in een andere digitale vorm. Om de kennis
en vaardigheden van lectoren en studenten te versterken werd een toolbox op Leho
ontwikkeld. De toolbox kreeg de naam dipster, dit staat voor digital
information professional. De naam dipster kan je dus ook zien als een
soort geuzennaam die je draagt wanneer je over deze skills beschikt.
Om je
digitale informatievaardigheden (informatie zoeken, informatie beoordelen,
informatie verwerken & kritisch denken) te versterken, en om inspiratie op
te doen hoe dit in je lessen te integreren, kan je in deze toolbox terecht.
Waarom belangrijk?
Het
belang van informatievaardigheden is er altijd geweest. Door de digitalisering
staan deze vaardigheden onder spanning en komen er heel wat uitdagingen op ons
af. We merken dat onze studenten niet altijd even kritisch staan t.o.v. hun
eigen informatievaardigheden. Ze overschatten zichzelf. Zoekstrategieën worden
vaak maar erg beperkt ingezet, het bestaan van databases of inzicht in hoe het
internet werkt ontbreekt. Tijd voor actie dus!
Hoe gebruik je de leho-site dipster?
De dipstertoolbox voor docenten is opgebouwd in 2 categorieën, ‘versterken’ en ‘ondersteunen’. Onder ‘versterken’ vind je, opgedeeld in 20 ‘basismodules’, de essentiële kennis terug die studenten moeten aanleren en automatiseren gedurende hun opleiding.
Deze
basismodules werden telkens uitgebreid met extra’s voor docenten. Daarin vind
je extra informatie voor jou als docent, maar ook een heel aantal
(kant-en-klare) werkvormen die je kan gebruiken om met de studenten aan de slag
te gaan rond deze vaardigheden.
In
de categorie ‘ondersteunen’ leer je hoe je studenten kan coachen en begeleiden
om deze vaardigheden aan te scherpen. Daarnaast zetten we ter inspiratie een
aantal opleidingen uit onze hogeschool in de kijker die al een sterk
uitgewerkte leerlijn hebben rond ‘digitale informatievaardigheden’.
De
20 basismodules uit ‘dipster voor docenten’ werden ook ondergebracht in
een ‘dipster voor studenten’ die enkel toegankelijk is voor de studenten
van onze hogeschool. Je kan je studenten steeds naar deze tool doorverwijzen
als je ze graag nog eens alle informatie in één overzicht wil aanbieden. De
tool is enkel raadpleegbaar via het online leerplatform ‘Leho’ of via de
bibliotheken van Howest.
Wil je graag nu al zelf aan de slag?
Surf
naar Leho > cursussen > alle cursussen > dipster.
Je
kan vrij intekenen op deze Leho-site.
Gaat jouw team met dipster aan de slag?
Het spreekt voor zich dat het ontwikkelen van deze competenties tijd vraagt en ondersteuning. Vanuit dipster doen wij dan ook heel wat suggesties naar het ondersteunen en ontwikkelen van deze vaardigheden, via effectieve evaluatie-, reflectie- en coachstrategieën.
Wil je weten hoe je deze tool kan inzetten in het groeiproces van je studenten? Wil je in het curriculum van je opleiding meer aandacht vestigen op informatievaardigheden? Voor alle ondersteuningsvragen en docententrainingen kan je terecht bij:
De opleiding TRM@Home ervoer een nood om de opleiding haalbaarder en aangenamer te maken voor zowel de studenten als de docenten. Dominique Vansteenkiste, docent Engels in de opleiding stelde zich kandidaat om rond dit onderwerp een Design Class te doorlopen met ondersteuning van Elke Ruys van dienst Onderwijs.
Waarom belangrijk?
Een letterlijke kopie van het studiemateriaal en de leeromgeving van een reguliere opleiding naar een @home-opleiding werkt niet. Aangepaste werk- en oefenvormen zijn nodig en een duidelijke structuur en aangename leeromgeving is van nog groter belang dan binnen een reguliere opleiding. Daarnaast is regelmatige feedback rond de vorderingen en prestaties essentieel, maar vaak moeilijk te realiseren door de afstand of door de tijdsintensiviteit van individuele feedback. Bovendien wordt het ontbreken van sociaal contact met medestudenten en de docent vaak als gemis ervaren en leidt dit ertoe dat studenten soms sneller dan nodig afhaken.
Hoe doen?
De leerervaringen uit de Design Class vatte Dominique samen in zes concrete tips.
Creëer een flow binnen je cursus.
Bouw een leerpad op in plaats van een bibliotheek met bestand.
Creëer een samenhangend verhaal waardoor de studenten navigeren aan de hand van de knop volgende.
Kies een duidelijke kapstok.
Denk goed na over een logische opbouw waarin student vlot hun weg vinden.
Kies voor duidelijke titels en verduidelijk je opbouw bij de introductie.
Voorzie streefdatums en volg deze op.
Strikte tussentijdse deadlines werken vaak niet, aangezien afstandsstudenten door de combinatie met werk/gezin vaak meer nood hebben aan flexibiliteit.
Streefdatums werken echter wel, aangezien ze studenten een goede houvast geven om hun leren te plannen.
Ook voor jou als docent bieden ze houvast. Op deze momenten kan je via het cijferboek of new analytics nagaan hoever de studenten al staan en hen gericht aanmoedigen of complimenteren. (zie tip: datagestuurd studiecoachen)
Creëer variatie in het type oefeningen dat je aanbiedt.
Gebruik diverse leho-toetsen en -opdrachten en voeg eventueel nog extra kwalitatieve externe oefeningen toe.
Voorzie in automatische feedback.
Zorg dat je als docent zichtbaar bent
Maak een filmpje waarin je jezelf en de module voorstelt.
Maak extra instructiefimpjes rond moeilijke topics of, in het geval van een taalvak, rond uitspraak.
Zorg dat de studenten niet alleen jou, maar ook elkaar leren kennen.
Laat je studenten ook een filmpje maken over zichzelf en dit delen met de groep.
Maak gebruik van groepsdiscussies, een forum met FAQ.
Maak de reguliere studenten zichtbaar door good practices van hen uit de reguliere lessen op te nemen (bvb geslaagde presentaties).
In onderstaand filmpje neemt Dominique je mee doorheen zijn leeromgeving om bovenstaande tips verder te duiden. Door het filmpje te openen via Panopto (diagonale pijl rechts onder) kan je gebruik maken van de bladwijzers en eenvoudig doorklikken naar de tip van jouw keuze.
Veel uitgeverijen springen op de digitale kar en bieden meer en meer studiemateriaal gepersonaliseerd aan. Docenten kunnen contact opnemen met de uitgeverij om een zelf samengesteld boek te maken. Dit boek kan bestaan uit hoofdstukken geplukt uit verschillende handboeken uit het gamma van de uitgeverijen, aangevuld met eigen notities, powerpointslides, oefeningen…
Waarom belangrijk?
Op deze manier creëer je leermateriaal dat volledig past bij jouw lessen en studenten. Omdat je studenten niet langer meerdere volledige handboeken moeten aankopen, druk je de prijs ook grondig. Bovendien ben je volledig gerust over het voldoen aan de auteursrechten.
Hoe doen?
Bekijk het aanbod van de verschillende uitgeverijen:
Acco biedt bovendien het platform Sofia aan dat geïntegreerd is in Canvas. Sofia is bedoeld voor blended leren en daar kunnen de studenten oefeningen maken, testen doen,…
Hoe zorg je ervoor dat je bij het verzamelen van je lesmateriaal voldoende andermans auteursrechten respecteert? En welke rechten heb je zelf als je een handleiding schrijft voor de les? Is je werk beschermd? Tijdens de interne studiedag van 7 januari 2020 gaf prof. Em. Leo Neels hierover een boeiende infosessie. Als jurist en professor emeritus in Media- en communicatierecht deelde hij zijn kennis met ons.
Waarom belangrijk?
Auteursrecht is alom aanwezig. Prof. Em. Leo Neels (2019) legt het als volgt uit: “Ga ervan uit dat teksten of illustraties maar zelden rechtenvrij zijn. De bewijslast van rechtmatig gebruik rust enkel en alleen bij uzelf. Wees dus voorzichtig wanneer u met andermans teksten en afbeelden aan de slag gaat” (p. 1). Maar ook “Ook uw tekst, uw ordening van leerstof, uw geheel van oefeningen en toelichtingen, kan automatisch rechtsbescherming krijgen. Anderen mogen er dan niets mee doen zonder uw toestemming” (p. 2).
Hoe doen?
Via deze link vinden jullie de handleiding van Prof. Em. Leo Neels. Bij verdere vragen kunnen jullie terecht bij de bibliotheken.
Bron
Neels, L. (2019). Ben ik een auteur? Wat zijn dan mijn rechten? [handleiding]. De Boeck/Van in.
(Blogpost aangeleverd door Liesbeth Van Steenbrugghe, Bibliotheken Howest Kortrijk)
