Aan de slag met peerfeedback en -assessment.

Wat is peerassessment?

Bij peerassessment worden studenten mee ingeschakeld in het beoordelingsproces van hun medestudenten. Dit kan gaan over een beoordeling van het product, maar ook van het proces. De beoordeling verloopt aan de hand van vooropgestelde criteria.

Meestal wordt de eindbeoordeling gecombineerd met de beoordeling door de lector. Dit is het meest wenselijk. De lector behoudt hoe dan ook de eindverantwoordelijkheid over de toekenning van de scores. Ook selfassessment (een student die zichzelf beoordeelt op vooraf bepaalde criteria) kan hierin een rol spelen.

Peerassessment is een bijzondere vorm van peerfeedback. Bij louter peerfeedback geven studenten elkaar feedback, zonder dat hier een score die meetelt voor het eindoordeel tegenover staat. Met behulp van peerfeedback krijgen de studenten de kans om hun prestatie te verbeteren vooraleer er een definitieve beoordeling (door de lector) volgt. Bij peerassessment ligt de nadruk meer op de summatieve beoordeling en het geven van een score. Het is belangrijk dat studenten eerst voldoende ervaring opdoen met (peer)feedback, vooraleer over te schakelen op peerassessment.

Synoniemen voor peerassessment zijn peerevaluatie en peerbeoordeling.

Waarom belangrijk?

Door peerfeedback en/of -assessment te gebruiken, betrek je studenten bij het evaluatieproces. Dit brengt diverse voordelen met zich mee. Afhankelijk van de wijze waarop peerfeedback en/of -assessment worden ingezet, zullen bepaalde voordelen meer of minder doorwegen.

Het heeft een gunstig leereffect op het leerproces van studenten (learning by assessing). Door elkaars werk, gedrag of prestaties te becommentariëren en te evalueren, leren studenten om op een objectieve en kritische manier te evalueren aan de hand van criteria. Ze worden uitgedaagd tot kritisch analyseren, bijvoorbeeld door de eigen opvatting te confronteren met die van de medestudent, onduidelijkheden zo duidelijk mogelijk te verwoorden of sterke en zwakke punten te onderscheiden.
Ze krijgen bovendien een beter zicht op wat de evaluatiecriteria concreet inhouden en hoe je ermee aan de slag kan. Studenten leren zo kritischer naar het eigen werk kijken, wat de kwaliteit van het eigen werk ten goede komt.
Studenten kunnen de eigen prestaties beter plaatsen binnen de groep door ze te relateren aan het werk van hun medestudenten (‘norm referencing’).
Studenten leren een aantal sociaal communicatieve vaardigheden (bvb. “Hoe een boodschap adequaat overbrengen”, “Hoe zelf reageren op feedback”…) en worden voorbereid op de toekomstige werksituatie waar o.a. reflectie en levenslang leren belangrijke vereisten zijn.
Er wordt positief ingespeeld op de motivatie van studenten doordat beroep wordt gedaan op hun verantwoordelijkheidszin.
Het kan een oplossing bieden om studenten meer en vaker feedback te geven.
Bij groepswerk kan het ingezet worden om de bijdrage van iedere student te kunnen beoordelen. Peerassessment kan immers zicht geven op de kwaliteit van de samenwerking en het onderlinge groepsproces. ‘Meeliftgedrag’ kan hierdoor gesignaleerd worden.

Hoe doen?

Communicatie en duidelijke richtlijnen

Geef op voorhand duidelijk aan:

Waarom er met peerfeedback/ -assessment gewerkt wordt (doel en meerwaarde)
Wat geëvalueerd wordt (proces, product, beide).
Wie zal beoordelen (bvb. docent product, studenten proces)
Welke evaluatiecriteria gehanteerd worden
Hoe het zal verlopen (worden cijfers gegeven of feedback? schriftelijk of elektronisch?)
Of en hoe oe de evaluatie deel uitmaakt van de eindbeoordeling (zie blogtip)

Leg uit hoe alles praktisch in zijn werk zal gaan. Hou het verloop en de organisatie zo simpel mogelijk.

Evaluatiecriteria en beoordelingsschalen: In deze blogpost gaan we dieper in op de mogelijkheden rond evaluatiecriteria en beoordelingsschalen.

Wijze van berekening: In de blogpost “Methoden om een groepspunt te individualiseren” komen twee concrete methoden aan bod voor het individualiseren van een groepspunt op basis van peerassessment (zie optie C en D).

Oefentijd:

Voorzie oefentijd voor studenten om peerfeedback en -assessment onder de knie te krijgen.

Leer de studenten de basisprincipes rond het geven van goede feedback (zie bijvoorbeeld deze blogtip en daarbinnen de verdere suggesties voor blogtips).
Geef de studenten de mogelijkheid om te oefenen door eerst gebruik te maken van peerfeedback. Hierbij telt de beoordeling van de studenten nog niet mee voor het eindresultaat.
Zorg voor begeleiding en opvolging. Reik indien nodig ook voorbeelden aan van eerdere peerassessments en licht toe wat er goed of minder goed aan was.
Laat studenten reeds tussentijds elkaar beoordelen (al dan niet op punten). Voorzie feedback bij deze oefenmomenten en laat studenten aan elkaar toelichten waarom ze een bepaald cijfer geven. Als studenten weten dat ze hun quotering moeten kunnen toelichten zullen ze vaak ook eerlijker scoren.

Elektronische hulpmiddelen:

Peerfeedback en -assessment kan gebeuren via papieren formulieren, online forms, een excelbestand of via een online tool. Kies voor een werkwijze die haalbaar en efficiënt is.

Vaak zijn online tools een handig (en vaak niet te missen) hulpmiddel.

Wil je studenten feedback laten geven op elkaars werk, maar niet op het proces/de samenwerking, dan kan dit in Canvas (zie blogpost) zelf of via FeedbackFruits (zie blogpost).

Wil je studenten feedback laten geven op groepssamenwerking of op elkaars werk, resulterend in een score (peerassessment)? Dan kan dit via FeedbackFruits (zie blogpost). Een eenvoudige versie is ook mogelijks via Forms (zie blogpost).

Lector blijft eindverantwoordelijke

Als lector blijf je steeds de eindverantwoordelijke voor de evaluatie. Als lector kan je steeds afwijken van het door de student-beoordelaar toegekende cijfer, indien dit cijfer volgens jou onterecht werd toegekend. Daarom is een toelichting door de student bij het toegekende cijfer zeer handig. Ook zelfreflectie, feedback op feedback (door de studenten) en een analyse van afwijkende scores kunnen signalen geven dat de evaluatie mogelijks niet eerlijk verliep. Ga tijdig in dialoog met de betreffende studenten.

Bijzondere aandacht dient te gaan naar wanneer een geslaagd groepscijfer door de peerassessment wordt bijgesteld naar een niet-geslaagd individueel cijfer. Als lector ga je in die gevallen extra na wat de bijdrage was van de niet-geslaagde student. Blijkt uit de peerassessmentscores (en eventueel bijkomende feedback van medestudenten) dat de betrokken student weliswaar minder, maar wel nog steeds in voldoende mate heeft geparticipeerd aan het groepswerk, dan kan je het cijfer van deze individuele student alsnog bijstellen naar een geslaagd cijfer.

Wat met 2^e zittijd?

Denk ook na over hoe je het peerassessmentcijfer meeneemt in een tweede zittijd. Een groepsopdracht wordt dan immers vaak vervangen door een individuele opdracht waardoor het peerassessmentcijfer niet langer meer van toepassing is. Vermeld dit ook duidelijk in de ECTS-fiche.