Header Image - TEACHER LAB

Feedback geven aan grote groepen

Wat is het?

Feedback is informatie die gegeven wordt aan studenten met als doel hen inzicht te geven in hun eigen leerproces of hun functioneren. De student kan dan nagaan of zijn studiemethode efficiënt verloopt en in welke mate hij de doelstellingen heeft bereikt.

Waarom belangrijk?

Feedback is een arbeidsintensief proces en lijkt onbegonnen werk bij grote groepen. Toch zijn er mogelijkheden om ook grote groepen te voorzien van krachtige feedback.

Voorkennis activeren

by teachlabadmin

Wat is het?

Studenten die leren koppelen nieuwe kennis aan wat ze reeds kennen en/of kunnen. Daarom is het belangrijk om als docent zicht te krijgen op de beginsituatie van de studenten. Bij de start van een les(senreeks) ga je als docent op zoek naar de aanwezige voorkennis over een gegeven lesonderwerp (correcte info over het lesonderwerp? misconcepties?,…). Deze info is van cruciaal belang voor verdere kennisopbouw.

Instructieactiviteiten organiseren: Wat zegt breinleren?

Wat is het?

We hebben kennis nodig over hoe de hersenen werken om te begrijpen hoe we leren.

Waarom is het belangrijk?

Kennis over het brein en hoe we leren geeft ons belangrijke inzichten in hoe we best instructieactiviteiten opzetten.

Hoe doen?

In onderstaande poster komen 10 concrete tips aan bod rond hoe we onze instructieactiviteiten best vormgeven om studenten optimaal te ondersteunen in hun leerproces.

The-Principles-of-Instruction-InfographicBron: Caviglioli, O. (2016, 4 januari). Prinicples of instruction. Opgehaald van https://teachinghow2s.com/blog/principles-of-instruction

Formatief evalueren doet studenten leren

Wat is het?

formatieve evaluatie 1Formatief toetsen is het geheel aan acties die je als docent kan nemen om zicht te houden op het leerproces van studenten én op basis hiervan bij te sturen. Traditioneel denken we aan tussentijdse toetsen die niet meetellen voor de eindscore. Formatief toetsen is echter meer dan dat. Formatief evalueren kan je continu doen tijdens je instructie- en leeractiviteiten door het inbouwen van:

  • – Dialoog
  • – Zelfreflectie (studenten denken na over hun leerproces)
  • – Leerkansen

Formatief evalueren legt de focus letterlijk op het formatieve of het vormende. In tegenstelling tot summatief evalueren waar de focus ligt op het doen van een definitieve uitspraak.

Waarom belangrijk?

formatieve evaluatie 2

Formatieve evaluatie is een spiegel voor zowel student als docent.

Voor studenten geeft het informatie over de verwachtingen in de module en de manier waarop zij hieraan tegemoet komen. Deze elementen zorgen voor een heel sterk leereffect zoals je ziet in deze figuur.  (zie meta-analyses van Hattie).

Ook voor docenten is dit een spiegel. Door regelmatig te polsen in welke mate de studenten de materie verwerken krijg je concrete handvaten om je eigen onderwijspraktijk vorm te geven.

Activeer je studenten tijdens hoorcolleges: Zoemsessies

Wat is het?

In een zoemsessie geef je studenten een vraag of opdracht die zij samen met hun buurman moeten bediscussiëren of beantwoorden.  Aan het geroezemoes dat in de klas ontstaat, dankt de werkvorm haar naam.

Waarom is het belangrijk?

Een zoemsessie is een manier om je college actief te maken. Via zoemsessies worden studenten uitgedaagd om ‘iets’ te doen met de inhoud zoals het stellen van waarom-vragen, het kritisch reflecteren op standpunten, het zoeken naar oplossingen voor gegeven problemen/opdrachten.

Activeer je studenten via stemmen

Wat?

Studenten laten stemmen is een mogelijke werkvorm om hen actief te betrekken bij de leerstof. Hierbij leg je  een uitdagende stelling, vraag of casus met enkele antwoordmogelijkheden voor aan je studenten.

Waarom?

Stemmingen kunnen op verschillende momenten worden ingezet met verschillende doelen.

  • Aan het begin van de les. Stemmingen aan het begin van de les kunnen ingezet worden om te peilen of studenten de materie van de voorgaande les al dan niet verwerkt hebben, om noodzakelijke voorkennis bij studenten te activeren, om te peilen in welke mate studenten zich hebben voorbereid op de les en om hen te activeren.
  • Tijdens de les. Stemmingen kunnen ingezet worden om discussie te ontlokken, om tussentijds te peilen naar de mate waarin studenten de materie begrijpen, om studenten concrete oefeningen te laten maken, om vraaggestuurd les te geven.
  • Na de les. Stemmingen op het einde kunnen ingezet worden om te peilen in welke mate de studenten de materie begrijpen.

Hoe?

Het organiseren van stemmingen is op zich eenvoudig en gebeurt vaak spontaan door handopsteking of kaartjes. Er zijn echter ook tools die digitaal stemmen mogelijk maken. Via digitaal stemmen kunnen studenten anoniem stemmen, krijg je als lector snel een overzicht van de antwoorden en kan je deze respons concreet gebruiken om feedback te geven.

Het succes van de stemming –digitaal of niet – is afhankelijk van je doelstelling en van de vraagstelling. Te eenvoudige vragen leiden bij iedereen tot hetzelfde antwoord waardoor er geen discussie is. Bij te complexe vragen kunnen studenten niet of niet doordacht stemmen wat de discussie bemoeilijkt. Je kan verschillende soorten vragen stellen, een kort overzicht:

  • Aanwezigheid. Online stemmen kan gebruikt worden om indirect de aanwezigheid te meten (bv. door te vragen: ‘Zijn jullie aanwezig vandaag?’). Deze aanpak is vooral gepast wanneer je in de les nog zal online stemmen. Op deze manier is deze openingsvraag een test voor jezelf en voor de studenten om te kijken of alles werkt.
  • Formatief evalueren. Online stemmingen zijn een krachtige tool om vlug een inzicht te krijgen in welke mate studenten ‘mee’ zijn met de materie. Als lector is het belangrijk dat je ruimte laat om de antwoorden te bespreken én de gemaakte fouten op te vangen. Dit betekent dat jouw lesplannen ‘on the spot’ wijzigen.
  • Flipped classroom. Online stemmingen kunnen gebruikt worden om de voorbereiding van studenten te verzamelen. Op deze manier zie je in welke mate studenten zich hebben voorbereid en je krijgt concrete input om je les op verder te bouwen.
  • Warm-up voor discussie. Online stemmingen kunnen gebruikt worden voor zoem-sessies.
  • Onderwijsleergesprek. Een onderwijsleergesprek is een specifieke werkvorm waarbij het lesverloop en de lesinhoud wordt bepaald door de studenten hun vragen. Studenten komen voorbereid naar de les en krijgen uitgebreid de mogelijkheid om hun vragen te stellen. Online stemmingen maken het mogelijk om deze vragen te verzamelen en hierop in te gaan. Je kan de vragen van studenten ook op voorhand verzamelen (via mail of discussieforum in de LeHo) en je les opbouwen aan de hand van deze vragen.

In deze video legt een lesgever in snel tempo uit op welke manieren hij ‘digitale stemmingen’ gebruikt in zijn lessen.

Tools voor digitaal stemmen

Er bestaan heel wat gemakkelijke tools aan de hand waarvan je online stemmingen kan organiseren tijdens je les. Het enige wat je nodig hebt is een internetverbinding en een laptop/tablet/smartphone.

Een aanrader is Socrative. Bekijk onderstaande tutorial en probeer het eens uit!

Meer weten?

Classroom Response Systems (“Clickers”) | Center for Teaching | Vanderbilt University. (z.d.). Geraadpleegd 13 januari 2020, van https://cft.vanderbilt.edu/guides-sub-pages/clickers/

 

Maak een Mindmap

Wat is het?

Een Mindmap is letterlijk een kaart (Map) van gedachten (Mind). Het bestaat uit een ruimtelijk netwerk van sleutelwoorden, beelden en symbolen die opgebouwd zijn rond 1 centraal thema. De techniek is verrassend eenvoudig. Je start met het centrale onderwerp, dit is het onderwerp waarover je een netwerk wilt uitbouwen. Rond het ontwerp ga je dan centrale thema’s linken die hiermee in verband staan.

Waarom is het belangrijk?

Mindmaps kunnen voor verschillende doeleinden gebruikt worden. Je kan bv. de ‘logica’ van een hoofdstuk in een mindmap visualiseren of je kan je les opbouwen aan de hand van een mindmap. Mindmaps hebben als voordeel dat relaties of linken gevisualiseerd worden. We zien als het ware de netwerken tussen losstaande delen. Dit ondersteunt kennisverwerving en kan zeker voor moeilijke topics een interessante tool zijn om het leren te ondersteunen.

Hoe doen?

Een mindmap kan je maken op een blad papier of op een bord. Je hebt ook digitale tools die je zelfs toelaten om met meerdere mensen een mindmap te maken. Een voorbeeld van een gratis en gebruiksvriendelijke tool: Padlet, heel gebruiksvriendelijk en gratis. Bovendien kan je Padlet perfect integreren in Leho, je kan het bijvoorbeeld als een opdracht insluiten. Onderstaande video toont je hoe:


De kunst zit hem in het maken van een heldere mindmap, een mindmap die in één opslag duidelijk is. Onderstaande tips kunnen je helpen bij het opstellen van een heldere mindmap.

  • Wees compact. Gebruik sleutelwoorden, beelden, symbolen. Deze dienen als trigger om achterliggende informatie uit het geheugen op te halen. Besteed voldoende tijd aan het verzinnen van goede sleutelwoorden.
  • Werk vanuit het midden van het bord/papier/scherm naar buiten toe. Leg je blad ook horizontaal, zo behoud je gemakkelijk het visuele overzicht.
  • Werk met kleuren. Geef hoofdtakken een duidelijk kleur, zo kan je ze makkelijk van elkaar onderscheiden.
  • Breng structuur. Gebruik verschillende lettertypes bv. hoofdletters voor hoofdtakken en kleine letters voor de uitwerkingen.
  • Duid verbanden tussen kernwoorden aan door middel van pijlen.

Bron: ExpertiseCentrum Hoger Onderwijs. Universiteit Antwerpen.(z.d.) Archief Onderwijstips. Geraadpleegd op 3 mei 2015, van https://www.uantwerpen.be/nl/faculteiten/instituut-onderwijs-informatie/dienstverlening/expertisecentrum-hoger-onderwijs/didactische-tips/onderwijstips/archief-onderwijstips/tip-8/

Andere relevante blogposts

Ook de tool Miro geeft uitgebreide opties om met studenten aan Mindmaps te werken. Lees er alles over in deze blogpost.

Activeer je studenten in het hoorcollege door think – pair -share

Wat is het?

Een werkvorm waarbij studenten worden uitgedaagd om een stuk inhoud te bevragen en te bediscussiëren met hun medestudenten en jezelf als lesgever.

Waarom is het belangrijk?

Vaak hoor je slechts een fractie van de studenten tijdens je lessen. Een timide student zal zich niet laten horen voor de volledige groep maar heeft vaak wel interessante inzichten of vragen om te delen met de groep. De werkvorm ‘think – pair – share’ is een manier om ook deze studenten aan het woord te laten zonder dat ze zich moeten richten tot de volledige groep.